Sorular İle Meslek Seçimi

SORU: Meslek seçimi neden önemlidir?
Meslek, bir kimsenin geçimini sağlamak için yaptığı sürekli iş olarak tanımlanır. Herkesin geçimini sağlamak için yapabileceği düzenli ve sürekli bir işinin olması zorunlu bir gelişim görevidir. Meslek seçimi ise insanın yaşamındaki en önemli kararlardan biridir. Çünkü ben şu mesleği seçiyorum derken, ya da hayır ben şu mesleği değil, bu mesleği seçiyorum derken aslında o meslekle birlikte o mesleğin getirdiği yaşam şeklini de seçmiş oluyorsunuz.

Meslek seçiminizle birlikte hayatınızın yönü değişmektedir. Örneğin gelir düzeyi, yaşanılacak olan çevre, toplumsal ilişkiler, eş seçimi, çalışma koşulları, prestij, statü vb… Bu karardan geri dönmek bazen çok yorucu ve zaman alıcı olabilir, hatta bazen imkansız olabilir.

SORU: Yaptığım / yapacağım alan seçimi ileride gerçekleştireceğim meslek seçimini nasıl etkiler?
Lise çağı bir anlamda mesleki tercihlerin kesinleşmesi ve eyleme dönüştürülmesi için bir hazırlık ve araştırma dönemi olarak nitelendirilmiştir. Lise çağında birey hem kendi yeteneklerini, ilgilerini, kişilik özelliklerini ve beden özelliklerini tanıyacak, hem de tanıdığı ve farkına vardığı özelliklerine uygun bir alanı ve mesleği belirleyecektir.
Sizin için önemli olan yönelmeyi düşündüğünüz mesleğe en uygun alan belirlemektir. Yeni ÖSS sisteminde her aday mezun olduğu alanla ilgili yüksek öğretim programlarını tercih ettiğinde avantajlı durumdadır.

9. sınıfta alanlardan birine yönelirken;
” Lise sonrası hedeflerime uygun mu?
” Benim meslek alanıma uygun mu?
” Seçeceğim alanda başarılı olabilecek miyim?
Yukarıdaki belirtilen soruların yanıtlarından eminseniz uygun alanı bulmuşsunuz demektir. Seçtiğiniz alanla ilgili kararların ne kadar önemli olduğunu ÖSS sınavına girerken daha çok hissedeceksiniz. Eğer bir mesleğe karar vermişseniz uygun alanı bulmak hiç de zor değildir. Ancak bir meslek seçimi yapmamışsanız ya da kararsızsanız seçeceğiniz alan, yaşamınızla, yetenek ve ilgilerinizle, başarı durumunuzla çelişmemelidir. Bir meslek alanı belirleyebilmişseniz de alan seçiminde yanılmazsınız. Ancak kendiniz hakkında gerçekçi bilgileriniz ve gelecekle ilgili ciddi planlarınız yoksa seçeceğiniz alan ileride pişman olmanıza neden olabilir. Meslek seçiminde 9.sınıfın özel bir önemi vardır. Bu yıllarda yapılan bir seçimin yaşamın ileriki yıllarını derinden etkileyeceği unutulmamalıdır. Bugün verilecek doğru karar, ileride mutlu bir yaşam sürdürmeyi sağlarken, bugün verilecek yanlış karar, ileride hep arayış içerisinde olan, enerjisini hep bu yöne çevirmiş, ya da bu mücadeleyi veremeyecek kadar yorulmuş, bezmiş insanlar yaratacaktır. Günümüzde, mesleğini sevmediği için doyumsuzluk yaşayan ve iç dengesini yitiren birçok insan var. Çünkü zorlanarak yapılan meslek, depresyon, iş veriminde düşüş, dikkatsizlik, isteksizlik, başarısızlık, başarısızlığın getirdiği mutsuzluk, iştahsızlık, uykusuzluk, çevreyle iletişim bozukluğu gibi ciddi boyutlu rahatsızlıklar yaratıyor. Tüm bunların sonucunda da insan kendini değersizleştirebiliyor. Kendini değersizleştirme, kendini işe yaramaz ve beceriksiz hissetme duygusu ise insanı oldukça fazla yıpratıyor. Bu yüzden kişinin eşiyle, çocuğuyla, dostlarıyla ve tabii ki iş yerindeki arkadaşlarıyla ilişkileri bozulabiliyor.Öğrencilik hayatında Matematik, Fen Bilgisi gibi sayısal yetenek gerektiren derslerden geçer tek not alamayan bir öğrencinin, toplum yüceltiyor, annem babam seviyor diye “Tıp doktoru ya da mühendis” olmak istemesi kişinin kendi kendisiyle yabancılaşmasına bir örnektir.
9. sınıfta öğrencinin bir alana yönelmesi salt başarı durumuyla ilgili olmadığı, aslında onun meslek seçimi ile ilgili olduğunu anlamak gerekir. Bazılarımızın yorumladığı gibi ” çalışkanların sayısala, tembellerin Türkçe-matematik alanına” yöneldiği biçimde olmaması gerekir. Başkalarının inançları ve ön yargıları değil kendinizin ilgi ve yeteneklerinize ve mesleki olgunluk düzeyinize uygun olması gerekmektedir. Bir alana yönelmede ölçüt öğrencinin kendisi olmalıdır. Anne ve baba için önemli olan, toplumca “kariyeri yüksek” olduğu belirtilen bir meslekten çok; kendinizi gerçekleştirebileceğiniz, mutlu ve başarılı olabileceğiniz bir mesleğinizin olması önemlidir.
Mesleğin seçilmesi sorumluluğu size aittir. Bu sorumluluğu başkaları üzerine almamalıdır. Başkalarından yardım alınabilir; rehber öğretmenin, öğretmenlerin, anne ve babanızın görüşleri de önemlidir. Ancak seçimin olumlu ve olumsuz sonuçlarından en fazla kendinizin etkileneceğini unutmamak gerekir!

SORU: Mesleğimi seçerken hangi aşamaları takip etmem gerekir?
Birey, meslek seçiminden önce başlıca dört konuyu iyi bilmek zorundadır.

1. Kendinizle ilgili bilgi sahibi olmalısınız:
” Hangi konulara ilgi duyuyorsunuz?
” Hangi konularda yetenekli olduğunuzu düşünüyorsunuz?
” Kişilik özelliklerinizi biliyor musunuz? (Örneğin, liderlik özelliğine sahip olduğunu düşünen birey, ilerleme olanağı olmayan bir meslek seçtiğinde mutsuz olabilecektir.)
” Yaşamdan beklentileriniz neler?
” Yaşamda en çok nelere öncelik ve önem veriyorsunuz? Para kazanma, ün sahibi olma gibi.
” Fiziksel özellikleriniz seçmeyi düşündüğünüz mesleğe uygun mu? (Örneğin, pilotluk eğitimi almak isteyen bireylerin görme kusuru olmaması gereklidir.)

2. Seçmeyi düşündüğünüz meslek konusunda bilgi sahibi olmalısınız:
” Mesleğin gerektirdiği özellikler nelerdir, meslek hangi yetenekleri, ilgileri, kişilik özelliklerini, fiziksel özellikleri gerektirmektedir?
” Meslekte yapılan işler nelerdir?
” Mesleğin çalışma ortamı nasıldır?
” Mesleğin kazanç durumu nedir?
” Önümüzdeki on yıl içinde mesleğin ülkemizdeki durumu nasıl olacaktır?
” Meslekte yükselme olanakları nasıldır?
” Meslekte kadın/erkek çalışan oranı nasıldır?
” Meslek, staj, zorunlu hizmet gibi çalışmaları gerektirmekte midir?

3. Sizi, seçtiğiniz mesleğe hazırlayan yüksek öğretim kurumları hakkında bilgi sahibi olmalısınız:
” Hangi yüksek öğretim kurumları, seçilen mesleğe eleman yetiştirmektedir?
” Seçilen yüksek öğretim kurumu yılda kaç öğrenci almaktadır?
” Daha önceki yılların taban puanları nelerdir?
” Seçilen yüksek öğretim kurumu hangi puan türünde öğrenci almaktadır?
” Öğrenim süresi kaç yıldır?
” Özel bir ödeme gerektiriyor mu, bu ödemeleri karşılayabilecek misiniz? (örneğin; diş hekimliği bölümünde okuyan öğrenciler derslerde kullanacakları malzemelerin çoğunluğunu kendileri karşılıyorlar)
Yüksek öğretim kurumunun bulunduğu yer ve sunduğu olanaklar öğrenci için yeterli mi?

SORU: Meslek seçerken nelere dikkat etmeliyim?
Öncelikle kişinin kendisini tanıması ve şu sorulara doğru yanıt vermesi gerekmektedir : Yeteneklerim seçtiğim mesleğe uygun mu?İlgi alanlarım bu mesleğin gerektirdiği ilgi alanlarıyla çakışıyor mu? Seçtiğim mesleğin çalışma koşulları nasıl? Büyük bir şehirde mi, küçük bir şehirde mi yaşamak istiyorum? Güvenli bir iş mi istiyorum yoksa ilerlemek için risk almaya hazır mıyım? Seçtiğim mesleğin ücret durumu nedir? İlerleme olanakları mevcut mudur? Seçtiğim mesleğin eğitimini aldıktan sonra bu alanda iş bulabilecek miyim?Ve en önemlisi, kendimi 20-30 sene sonra nerede görmek istiyorum?
Bir meslekte mutlu olabilmenin en önemli faktörü, ilgi ve yeteneklerin, mesleğin gerektirdiği ilgi ve yeteneklerle çakışıyor olmasıdır. Bu yüzden seçilecek olan mesleğin gerektirdiği ilgi ve yeteneklerin neler olduğu araştırılmalı, kişinin söz konusu yeteneklerin ve ilgilerin ne kadarına sahip olduğu göz önünde bulundurulmalıdır. Konuyu bir örnekle açıklayalım: Doktor olabilmek için akademik yeteneğe (sözel,sayısal) ihtiyaç vardır. Ancak diş doktoru olabilmek için hem akademik yeteneğe hem de el becerisine ihtiyaç vardır. Eğer akademik yeteneği çok iyi, ancak el becerisi çok kötü olan birinin diş doktoru olması kuşkusuz o mesleğin gereklerini gerektiği gibi yapamamasına neden olacaktır. Keza sayıları seven, sayısal düşünmekten zevk alan bir kişinin, edebiyat bölümünde okuması da yanlış bir seçim olacaktır.
Seçilen mesleğin çalışma koşulları da son derece önemlidir. Yukarıda verilen örneği sürdürürsek, bu öğrencinin akademik yeteneği ve el becerisinin çok iyi olduğunu düşünelim, diş doktoru olmak için gereken yeteneklere sahip, ancak kan görmeye dayanamıyor, bayılıyor. Bu kişinin bu mesleği başarıyla sürdürmesi sizce nasıl görünüyor? Çocuklara tahammülü olmayan, yalnız kalmayı tercih eden, sinirli bir sınıf öğretmeni nasıl görünüyor?

SORU: Meslek seçiminde kişiliğin rolü nedir?
Her mesleğin kendine has, gerektirdiği bazı kişilik özellikleri vardır. Bu nedenle kişilik özelliklerinizin farkında olmanız, diğer insanlarla olan ilişkilerinizdeki yaklaşımlarınız gelecekteki mutluluğunuz için oldukça önemlidir. Yalnızlıktan hoşlanan içe dönük bir yapınız mı var, yoksa insanlarla bir arada olmaktan mı hoşlanırsınız? Ön planda olmayı seven, atılgan birimisiniz ya da çekingen, kırılgan bir yapınız mı var? Titiz misiniz? Ayrıntılar sizin için önemli midir? Olaylar karşısında çabuk mu reaksiyon gösterirsiniz? İdare eden mi, idare edilen mi olmayı tercih edersiniz? Hayal gücünüz kuvvetli midir? Seyahat etmekten hoşlanır mısınız? Düzenli bir hayat mı, düzensiz, aynı zamanda riskli bir hayat mı yaşamak istersiniz?..
.
SORU: Ben neler yapabilirim? (yeteneklerim)
Yetenek,bir eğitim programından bireyin ne derece başarılı olacağının ip uçlarını veren bilgi ve beceriler bütünü, verilen eğitimden yararlanabilme gücüdür. Yetenek, meslekte başarılı olabilmenin en temel koşuludur.
Akademik yeteneğin belirlenmesi, öğrencinin sayısal yada sözel yeteneklerinin hangisinde daha etkin olduğu, okuldaki Fen, Sosyal, Matematik ve Türkçe derslerindeki başarılarına göre değerlendirilebilir.

SORU: Ben neler yapmaktan hoşlanıyorum? (ilgilerim)
İlgi alanlarınızı hoşlandığınız, tekrar tekrar yapmak istediğiniz, yaparken mutlu olduğunuz, az bir çaba göstererek başardığınız, yaparken zevk aldığınız ve maddi manevi doyuma ulaştığınız işler oluşturur. Bir anlamda ilgiler yeteneğin ifadesidir. Bazen yeteneğinizin olmadığı alanlara ilgi duyabilirsiniz. Ör; müzik yeteneği olmayan, ama müziğe ilgili olduğunu söyleyen bir genç konserlere gidebilir, müzik dinleyebilir.
İlgi alanlarınızı belirlemek için, uğraşmaktan hoşlandığınız alanların, zevkle çalıştığınız çalıştıkça başarılı olduğunuz derslerin neler olduğunu tespit etmelisiniz.

SORU: Meslekler hakkında nereden bilgi edinebilirim?
Okul rehber öğretmeninizden, ilgi duyduğunuz meslekte çalışan tanıdık ve yakınlarınızdan, üniversitelerden, internet adreslerinden, Türkiye İş Kurumu Ankara Meslek Danışma Merkezi ( (http:/www.iskur.gov.tr.)
(e-mail:iskurbim.@superonline.com.) ) adreslerinden meslekler hakkında bilgi alabilirsiniz.

Deniz TAN
Uz. Psk. Dan.

Sorular İle Meslek Seçimi” için 30 yorum

  1. ben fatma 6. sınıfa gidiyorum hangi mesleğe sahip olacağıma karar verdim…!!! doktor olacağım allah nasip ederse ama hiç bir bilgim yok lütfen bana yardımcı olabilirseniz beni çok memnun etmiş olusunuz :)

  2. İnsanların geçim hayatlarını nasıl ve neyle geçiniyorlar ve nasıl ısınıyorlar
    bunun için negibi yardımlar yapılmalı ve giysi vyiyecek nerden alacağımız
    bunun için yardım yapabiliriz öneriyoruz

  3. merhaba ben esat sayısalıistiyorum ama matematiğim kötü.sınavlardan önce çok çalışıyorum anlıyorum ama sınav zamanı gelip çatınca hiç birşey yapamıyorum.Ne yapacağımı bilemiyorum? lütfen bana yardım edin.

  4. yha bn doktor olmak istiyorum ama ne bölümleri okumam gerektiğini bilmiom bna yardım ederseniz çok sevinirim

  5. bende öğretmen olmak istiyorum ama bu şimdiki kararım belki bu kararım diğer kararlarım gibi değişebilir ben ilk önce sivil polis olmak istiyordum tabi bu kararım ilk okul 4. sınıftayken idi. Şimdiye kadar bir sürü karar değiştirdim mimar olmak istedim mühendis olmak istedim doktor olmak istedim ve öğretmen olmak istedim tabi bunları büyüyünce apacağım mesleklerdendi ben daha 6.sınıf öğrencisiyim annem daha meslek seçme konusunda yaşın erken dio ama ben şimdiden bir meslek seçmek istiyorum. ama hangi mesleği seçeceğime karar verdim ama kararımı değiştirebilirim.ben aslında hiçbir mesleğin parasını şimdiye kadar hiç düşünmedim sacce güzel yapabileceğim bir meslek istedim .benimiçin hiçbirşeyin parasının pulunun önemi yoktur isterseler parasız bile çalışırım ama yeterki güzel bir meslek bulayım. sizce öğretmenlik güzel bir meslekmi şimdilik kararım öğretmen olmak inşallah herkes istediği bir mesleği seçer ve seçtiği meslekten asla pişman olmaz her meslek güzeldir yeterki sen o mesleği iste. bu siteyi hazırlayana çok ama çok tşk ediorum

  6. ya lütfen bana psikolog olmak için hangi bölümü okumam gerek ve kaç yıllık okumam lazım bana mail atın lütfen

  7. slm ben ela bu sene 10. sınıfa geçtim mf seçemem çünkü fenim hiç ii diil ts de seçemezdim çünkü sosyalim pek ii diildi aslında arkiler ts nin çok kolay olduunu sölediler tm ile mf ise aynı düzeydeymiş ben de ts seçmek istedim ama tarihim zayıf olunca tm seçtim okullar açılınca inşallah pişman olmam

  8. ben bu sene 11.ci snf oldum ve pdr okumak istiyorum bu ülkenin pdrcilere ihtiyacı var öncelik okulların tabi.. allah herkesin yardımcısı türkiyede ne olcağımız belli diil o yüzden meslek tercihi yaparken geleceğe yönelik seçmemiz lazımm alla herkesin gönlüne göre versin

  9. mazlum bence o sana kalmış bir karar yan.hangi derslerde daha başarılıysan onu seçmelisin diye düşünüyorum mesela bende 2 ye geçtim ve eşit ağırlığı seçtim.sözelden hariç dediğine göre orayı istemiyorsun tm de de fazla sayısal dersler olmadığı için istersen sayısal ı seç derim ben ama yinede bilmişlik gibi olmasın kendin bilirsin en iyisini umarım iyi bir seçim yaparsın:)

  10. ya ben bu sene lise 2. sınıfa geçtim ve hangi bölüm seçmede zorlanıyorum siz benim yerimde olsaydınız acaba hangi bölümü seçerdiniz ama sözelden hariç

  11. arkadaşlar bir şey duydum da bunun hakkında bilgi verirmisiniz duyduğum şu sosyoloji veya felsefeyi bitirenler psikoloji ve pdr ye geçebiliyormuş bu doğru mu bilen varsa cevap yazsın lütfen bekliyorum çok acil

  12. mrb bn büşra bn lise 2 ye gectim sosyal bilimler alanını sectm ama kendii istedimle diil pismadm geride dönemem ama bn doktor olmayı cok istiorm merak ettigim su liseyii sözel olarak okuyum yinede doktorluk meslegini öss de secebilirmiyim.

  13. merhaba bende “sertap”arkadaşımız gibi piskolog olmak istiyorm.ve 9. sınıftaym.piskologluk tm 2 den olunuyomuş.4 yıllık üniversite bitirmek gerekiyomuş.aslında zor bir meslekmş yani çok çok çalışmak gerekiyomuş.(aslında bunları bilrsn heralde.ama bende bu kadarını biliyrm).umarım mutlu olabileceğiniz mesleği seçersiniz…SEVGİLER:)

  14. ya ben sayısal seçmek isyiyorum ama altyapım hiç sağlam değil ama mesleğim sayısal alanında ne yapmalıyım

  15. ben 9 sınıfa gidiyorum. meslekler hakkında hemen hemen bütün ayrıntıları bilmeme rağmen bi türlü hangi mesleği seçeceğimde kararlı olamadım lütfen yardım edin

  16. Merhabalar, ben şu an İTU moleküler biyoloji ve genetik bölümünde master yapıyorum, eskiden bu mesleği seçmek ileride geleceği olan bir iş olduğu için iyi gelse de şu an sevdiğim bir işi yapmadığım için internette site kurarak para kazanmaya çalışıyorum, yani buradan gençlere söyleyeceğim, her zaman sevdikleri gönül verdikleri işe yönelmeleri sadece paraya bakmamaları.

  17. ben 6.sınıf öğrencisiyim ve doktor olmak istiyorum.doktorluğun gerektirdiği fiziksel özelliklerini yazarsanız sevinirim

  18. ben 6.sınıfa gidiyorum.öğretmen olmak istiyorum.ödevim öğretmenlikle ilgili.öğretmenlik hakkında fazla bir bilgim yok daha detaylı bilgi verirseniz sevinirim.

  19. slm ben berru bu gün bizim meslek seçimi ile ilgili münazara var arkilerim tuçe buğçe kübra insallah basarırızzz

  20. BEN 6. SINIFA GİDİYORUM ÖDEVİM ÖĞRETMENLİKLE İLGİLİYDİ ÇOK GÜZEL AMA ÖĞRETMENLER HAKKINDA YETERLİ BİLGİ YOK DAHA DETAYLI YAPARSANIZ SEVİNİRİM ;)

  21. merhaba ben zeliha 6.sınıfa gidiyorum.hangi meslege sahip olacagıma karar verdim.öğretmen olacagım ama hiçbir bilgim yok. lütfen bana yardımcı olursanız çok sevinirim

  22. mrb ben zarife şu an 9. sınıfa gidiyorum. bütün soruların cevabını biliyorum ama sadece seçeceğim alanda başarılı olabilecek miyim sorusunu bilmiyorum. ne yapmam lazım.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir