Okulda Disiplin Nasıl Olmalıdır?

Her kurum ve organizasyonun kendine özgü bir disiplin anlayışı vardır. Bir kurumun disiplin anlayışı diğer bir kurumun disiplin anlayışı ile uyuşmaz. Genelde birçok kişi bu bakış açısında hem fikir olsalar dahi pratikte kültürel yapımızı bahane ederek disiplin anlayışını tek bir çatı altında toplamaktadırlar. Elbette anlayışlar kültürel yapıdan etkilenecektir. Ama bu etkileşimin biçimi ve içeriği çok önemlidir. Uygulamada bu etkileşim kurumun özelliklerine hitap etmelidir.

Disiplin eğitimin ayrılmaz bir parçasıdır. Doğru kullanıldığında disiplin anlayışı öğrencinin eğitim ve öğretim başarısında büyük bir katkı sağlar. Yanlış kullanıldığında ise bireysel ve toplumsal zararlara yol açar.

Birçok eğitimci yanlış disiplin anlayışı sergilemesinden dolayı acaba kaç öğrenicin eğitimden uzaklaşmasına neden olduğunu biliyor mu? Eğitim de beklentilerin belirlenmesi disiplin anlayışının oluşmasında önemlidir. Ne yazık ki eğitim de daha çok başarılara odaklanılır. Yüzde kaç öğrencinin oks-öss yerleştirilmiş önemli bir marifet iken arada kazanamayanların durumu görülmez. Kaldı ki herkesin kazanması da gerekmez. Eğitimin nihai hedefi de zaten bu değildir.

Eğitim öğretim açsından önemli olan bu konuda yüzlerce makaleler yazıldı, kitaplar derlendi. Ancak yazılan bu yazıların çoğu okulda disiplini ilkeler açısından soyut olarak ele almışlar. Biz biraz daha ilkelere de bağlı kalarak okulda atılması gereken somut adımları yazmaya çalışacağız.

Eğitimcinin ideal davranışları yapabilmesi için önce okulunda ortak bir disiplin anlayışı geliştirilmelidir. Yazımın hedefi de bu ortak anlayışın nasıl oluşturulması gerektiği üzerinedir.

Öncelikle her işte olduğu gibi eğitimsel disiplinin sağlanmasında da gerçekten bu konuda niyetli olmalıyız. Tecrübeler gösteriyor ki birçok eğitimci disipline önem verirken bu önemi davranışlarında doğru şekilde gösteremiyor. Bunu üç ana nedenden birine dayandırabiliriz. Bir eğitimsel disiplinin ne olduğunu tam olarak kavramamış olabiliriz. İki öğretmenlik mesleğinin önemini kavrayamamış olabiliriz. Üç mesleğimizi sevmiyor olabiliriz.

Okulda Disiplin Anlayışı Nasıl Olmalıdır?

Eğitimsel disiplin amaçlanırken her yaş döneminin ihtiyaçları ve özellikleri göz önünde bulundurulmalıdır. İlköğretim ile orta öğretim de disiplin anlayışı bu yönden farklı olacaktır. İlköğretim, ortaöğretim ve üniversiteyi kendi aralarında disiplin yaklaşımı açısından basit bir kıyaslama yapacak olursak, en zor ve katı disiplin orta öğretim de yaşanmaktadır. Bunun nedeni ergenlik döneminin aşılması gereken fırtınalı özelliğidir. Bu da gösteriyor ki eğitimsel amacı öğrencinin gelişim özelliklerine uygun olarak biçimlendirmeliyiz.

Öğrenciler genelde kurallara karşı çıkmaz eğitimcinin kuralları uygulama biçimine karşı çıkar. Kuralları uygularken  taviz vermemek, ama muhatabımızın tecrübesiz bir öğrenci olduğunu da bilerek onur kırıcı olmamak gerekir. Genelde eğitimciler kuralları uygularken haklı oldukları gerekçesiyle aşırıya kaçabilmektedir. Bu noktada önemli olan öğrencinin hatasını görmesini ve karşılığı olan cezayı almasını sağlamaktır. Bundan daha fazlasını yapan eğitimci kendisine şu soruyu sormalıdır. “Acaba haklı olduğum gerekçesine sığınarak öfkemi mi tatmin ediyorum?”. Elbette eğitimciler sevdikleri öğrencilerinin yapmış olduğu kötü davranışlarından dolayı haklı olarak hayal kırıklığı yaşayacaklardır. Ama bu durum eğitimcinin öfkesini kontrol etmesini engellememelidir.

Adil yaklaşım temel ilke olmalıdır. İyi-kötü, başarılı-başarısız, kırsal-kentli, zengin-Fakir, kız-erkek ayrımı yapılmamalıdır. Problem şu ki hiçbir eğitimci bunu bilinçli yapmadığı için adaletsiz davrandığını yada davranabileceğini fark etmeyebilir. Bundan dolayı eğitimci uyanık olmalıdır. Hemen karar verici olmamalıdır. Çevresine danışmasını bilmelidir.

Makul bir disiplin anlayışı olmalıdır. Kurallar yazılı ve yazısız olması bakımından ikiye ayırabiliriz. Yazılı kurallar için genelde nasıl uygulanması gerektiği konusunda problem yaşanır. Bunun için eğitimciler kendi okullarında bir araya gelerek bu kuralları nasıl uygulayacakları konusunda ortak karara varmalıdırlar. Yazısız kurallar içinde bir araya  gelmeliler ve birlikte kabul edilebilir kurallar oluşturmalıdırlar.

Eğitim çalışanları arasında belirgin ve sınırları çizilmiş görevlendirme anlayışı olmalıdır. Eğitim kurumunda görevli her personelin, öğretmenin, idarecinin, hizmetlinin disiplindeki görev sınırları iyi tespit edilmelidir. Aynı öğretmen nöbetçi olarak, ders öğretmeni olarak, o an aktif görevi olmayan bir öğretmen olarak nasıl bir rol oynayacağını bilmelidir. Bunun sağlam zemine oturabilmesi içinde kurum içi güven olmalıdır. Öğretmen idaresine, idare öğretmenine güven duymalıdır. Ancak böyle bir ortamda eğitimciler ortak bir tutum geliştirebilirler. Bu güveni sağlayacak öncelikli lider kişiler ise idareciler olmalıdır.

Kendi kabuğuna çekilen idare, öğretmen, öğrenci ve veli desteğini kaybeder. Toplantılara önem verilmelidir. Üç grup toplantı vardır. Aileler ile yapılan toplantı, eğitimcilerin kendi aralarında yaptığı toplantı ve öğrenciler ile yapılan toplantılar. Eğitimciler ile yapılan toplantılar her ay yapılması gerekir. Bu toplantının ana gündemi öğrenciler, devam-devamsızlık, başarı-başarısızlık ve disiplin olmalıdır. Öğrenciler ile iki ayda bir toplantı yapılabilir. Okulun onlardan beklentileri anlatılmalı, ayrıca öğrencilerin şikayet kutusuna yazdıkları istekler değerlendirilmelidir.

Aileyi içine almayan hiçbir disiplin anlayışı ayakta kalamaz. Burada ki en büyük problem ailenin okuldan uzak kalmasıdır. Eğitimciler ne kadar aile için çaba harcasada aile o kadar mesafeli olabiliyor. Bu durumda yinede öğrenciyi değerlendirirken aile yapısını ve durumunu göz önünde bulundurmak gerekir. Gerekirse aile ziyaretleri ile bu eksikliği gidermeliyiz.

Her davranışı cezalandırılması gereken bir durum olarak değerlendirilmemelidir. Örneğin sınıf içinde öğretmeninden izinsiz çöp atmaya gittiği için doğrudan disiplin kuruluna göndermek yerine eğitimci kendi olanakları içinde bu durumu çözmelidir. Bir başka örnek sınıfta çok konuşan öğrencileri sınıf yönetimi becerisini arttırarak çözmeye çalışmalıdır.

Proaktif bir disiplin anlayışı geliştirilmelidir. Önemli olan problem çıktıktan sonra değil çıkmadan önce önleyebilmektir. Bu konu hem geniş hem önemli olması bakımından ayrı bir yazı olarak değerlendireceğim. Bundan dolayı sadece ilke bazında yazmayı yeterli buluyorum.

 

Disiplin konusunda yazılabilecek daha çok maddeler var. Ancak en öncelikli olanları yaptığımız zaman diğer maddeler kendiliğinden gündeme gelecek ve değerlendirilecektir. Belki size bunlar bilindik maddeler gelebilir. Ancak en önemli ve “neden bir disiplin anlayışı oluşturamıyoruz” sorusuna cevap veren madde, yazdığım ilk maddedir. Eğitimsel disiplini sağlamak için gerçek anlamda niyet yoksa, gerçek anlamda disiplinde olmayacaktır.

Bir sonraki yazımda görüşmek dileğiyle…

Kaynak: https://www.aktuelpdr.net

Özkan EMİROĞLU

Psikolojik Danışman

Etiket: okul disiplini nasıl sağlanır, okulda disiplin



Okulda Disiplin Nasıl Olmalıdır?” için 6 yorum

  1. Yani… Disiplin olmalı herokulda ben 6. sınıfa gıdıorum ama hayla disiplinlik olmadım disiplinin ne oldugunuda bılmıyorum..

  2. meraba bence ögrencilerin bunlara kesin uymaları lazım ama bu zamani çocuklar malesef öyle degiller

  3. arkadaşlar ben de dayak atmamak için kendimi çok zorladım ama dayak olmadı şımarma başlıyor nasılsa hoca dövmüyor gibi bir söz sınıfa hakim oluyor . özellikle bayan arkadaşla 6-7-8 sınıflara hakim olmakta çok zorlanıyorlar .b biz erkek olarak bile zorlanıyoruz ya onlar ne yapmalı. sağolsunla r eğitim sistemini bu hale getirenler. sınıfta kalmak yok dayak yok hakaret yok öğrencileri tutun bakalım tutabilene helal olsun.bu eğitim sistemi ile zor günler bizi bekliyor. biz eskiden bırakın zayıfla eve dönmeyi teşekkür alamadığım için eve gitmekten çekişniyorduk şimdi öğrenciler aldıkları 1 lerin çokluğuyla övünüyor nede olsa sınıfta kalma korkusu yok

  4. benim 6 yaşındaki oğlum bu yıl ilkokul 1.sınıfa başladı.öğretmenimiz bir erkek ve ilk günler hep bağırmayla, hatta sözünü dinlemeyenleri de dayakla disipline etti diyebiliriz.7yıllık bir öğretmenmiş ve geçen yıl okuttuğu 5. sınıflardan çok sinirli diye söylendi bize.İLK günler veliler olarak bizde korktuk çünkü diğer 1.sınıf öğretmenlerinden çocuklara aşırı şiddet uygulayan öğretmenleri de görünce ‘EYVAH’dedik. anck gördük ki. arkadaşça davranarak öğrencilere kendini kabul ettirmeye çalışan öğretmenin sınıfında kargaşa,öğrencilerinde bir rahatlık sözkonusuyken;daha ilk günlerden arkalarına dönüyor diye bağırıp duran, sesini dışarıdan duyduğumuzda biz velileri bile korkutan bir yaklaşıma sahip olan öğretmenin sınıfındaki çocuklar kurallara daaha çok uyuyor.yani kısa sürede çocuklarda bir motivasyon sözkonusu oldu.ancak eksik olan velilerin bilgilendirilmemesi,diyalag kurulmamasıdır. bizim her yetkimiz var,veliler de buna uymak zorundadır anlayışının olduğu yerde çocukların disiplne edecek olan diğer kurum aile bocalıyor. ÇÜNKÜ
    ne isteniliyor, ne olmalı en son biz velilerle paylaşıldı. bu süre zarfında biz de kendi doğrularımızla çocuklarımızı telkin ediyoruz. okul koridorlarında herkes gibi koşma,çarpışır yaralanırsın,tuvaletlerde ellerini yıka.vb. tamam sınıfta ders sırasında bağırıp çağırarak öğretmeni dinletmeyi öğretiyoruz da, okula yeni başlayan 6 yaşındaki bir çocuğun okulun diğer bölümlerindeki yaşamı da bir disiplin meselesidir bence.teneffüslerdeki yaralanmalar daha aza indirgenebilir böylece,ya da en temel ihtiyaç tuvaletlerde temizliğe,hijyene dikkat etmek.bunlar da çocuklarımıza öğretilmeli, nasıl ki hergün düzgün bir şekilde sıra olup kurallı bir şekilde sınıflara girmek öğretilebiliniyorsa bunlara da kafa yormalı diyorum ben bir veli olarak.

  5. mrb selin hanım.ben otomotiv öğretmenliği son sınıfta okumaktayım.ben öğretmen olamayacağım.ama sınıfta disiplin için size bi kaç tavsiyede bulunabilirim.öncelikle öğrencileri sıkmadan ders anlatın.bir başlık anlattıktan sonra bir anı,fıkra veya güncel olaylardan anlatın.ama 5 dakikayı geçmesin.tabi anlattığınız konuyu güncel yaşamla bağdaştırın.hayattaki olaylardan örnek verin.asla asık suratlı olmayın, güler yüzlü olun.güler yüzünüze karşı disiplin bozuluyorsa öğrencilere yapması gereken şeyleri hatırlatın.yine de anlamıyorlarsa yaptıklarının çok kötü olduğunu ağır bir şekilde anlatın.benim bildiğim bu kadar sayın selin hocam.yine de disiplin sağlanmıyorsa sizin suçunuz yok.artık sorun aileden kaynaklanıyor.en son ailelerle konuşun.yardımcı olabildimse ne mutlu bana.teşekkür ederim.size iyi çalışmalar selin hocam…

  6. merhaba ben yeni öğretmenim.ilk yılım ve disiplin, sınıf yönetimi konusunda biraz sorun yaşıyorum. yukarıda yazılanlar bilinenler şeyler bana somut örnekler gerek.okul müdürümüz dayak atmayan öğretmenin disiplinsiz olduğunu düşünenlerden öğretmenler de hemen hemen aynı. Yani maalesef danışacağım iyi bir örnek yok.. ne yapmayacağımı biliyorum ama tam olarak ne yapabilirim bilemiyorum. Bana yardımcı olursanız çok sevinirim.. teşekkür ederim

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir