Öfkeyi yenme konusunda bazı pratik bilgiler

Bu yazıda toplumumuz için önemli bir sorun olan öfkeyi yenememe başka bir söyleyişle öfke kontrolünden söz edeceğim. İnsanlarla yüz yüze çalışan meslek grupları başta olmak üzere hemen hemen hepimizin rastladığı önemli bir sorundur öfke patlaması. Televizyon haberlerinin önemli bir yekününü kavgalar, tartışmalar, kahvehane basmalar, acil serviste sağlık görevlilerine saldırmalar, okullarda öğretmen ve idarecilere saldırmalar oluşturduğunu hemen hemen hepimiz tespit etmişizdir.

Öfke durumu ortaya çıktığında çoğu insanın gözü bir şey görmez. Öfke sisteminin nasıl çalıştığını daha önceki yazılarımda paylaşmıştım. Öfke patlaması insanın insan gibi düşünmeyi , davranmayı unuttuğu, hayvanlardaki amigdala tepkisi ile olayın üzerine gittiğini rahatlıkla söyleyebiliriz. Amigdala neydi? Beynin bir bölgesini oluşturuyordu. Ve insan ve hayvanlarda ortak bir bölgeydi. İlk tepkimizi genellikle o bölgeden veriyorduk. O da “ya savaş ya da kaç” tepkisi idi. Geçmiş zaman dili ile anlatıyorum. Çünkü geniş bilgiyi daha önce blog sayfamda “Öfkemizi nasıl kontrol ederiz?” başlıklı yazımda anlatmıştım.

İnsanı hayvandan ayıran en büyük özellik beyninin belli kısımlarının eğitilebilir olmasıdır. Öfke durumunda yapıcı davranma, soğukkanlı hareket etme davranışı öğrenilebilir. Öfke kontrolü konusunda sorun yaşayan insanlar araştırırlarsa bu konuda yardım alabilecekleri uzman kişilere kolaylıkla ulaşabilirler.

Öfkeyi yenme konusunda bazı pratik bilgiler vermek gerekirse şunları söyleyebilirim:

1.       Öfke duygusunu yaşanmaya başlayınca insan 30 saniye sessiz ve tepkisiz kalsa bu duygu hafifliyor. O halde sessiz kalıp kendi kendine öfkenin iyi bir şey olmadığı, daha önce öfkelenip sonrasında pişman olduğu yönünde telkinler verebilir. (Bu öfke anında akla gelir mi? Biraz zor. Ancak zaman içerisinde etkisi görülebilir. Bir sonraki öfke durumu için ders çıkartılabilir. Vazgeçmemek lazım.)

2.       Stres ve öfkenin bir anlamda insanın oksijen ihtiyacını karşılayamadığı zamanlarda ortaya çıkma ihtimali yüksektir. Öfke başladığında derin nefes alma egzersizi yapılabilir.

3.       Öfke başladığında ortam terk edilebilir. Ya da yakın arkadaşlarınızdan öfkelendiğinizde sizi ortamdan uzaklaştırmaları için sakin zamanınızda yardım talebinde bulunabilirsiniz.

4.       İslami kaynaklarda öfke kontrolü için bir dolu tavsiye bulunmaktadır. Hz. Peygamber efendimizin öfkelendiğinizde abdest alınız tavsiyesi önemli bir öfke kontrol yöntemidir. Yine Hz. Ömer, kendisine hakaret eden birine öfkelenip ayaklanınca etrafındakiler ona A’raf 199. Ayeti hatırlatıyorlar ve diyorlar ki:”Ya Ömer Allah Kur’an-ı Kerim’de ‘cahillerden yüz çevir’ diyor.” Hz. Ömer bu ayeti duyunca sakinleşiyor.

5.       Öfke duygusunu yaşıyoruz diye muhatabımıza cevap vermeyecek de değiliz elbette. Ama bu cevabı ya da tepkimizi daha sakin bir zamanda ve daha sakin bir ifade ile ortaya koymalıyız.

Burada saydığımız tavsiyeler öfke kontrolü sağlamanıza tamamen imkan sağlamaz ama yardımcı olabilir. Öfke kontrolü konusunda esas size tavsiyemiz bu işi bilen bir uzmandan destek almanız yönünde olacaktır.

 

Selam ve muhabbetle…

Ahmet GÜNAY

Psikolojik Danışman

 



Öfkeyi yenme konusunda bazı pratik bilgiler” için bir yorum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir