Motivasyon ve Düşünceler

Motivasyonu açıklayan çok çeşitli düşünceler vardır. Her düşüncenin ifade ettiği varsayımlar farklıdır. Belirli gerekçelerle ileri sürülen düşünceleri belirli gruplar halinde incelemek en doğru yoldur. Her önüne gelenin düşünce ileriye sürmesi, motive edici değildir. İnsanlar ne kadar çok olursa olsun bakış yönleri belirlidir. Bu yönlerin kuvvetli olanları motivasyon düşünceleri, teorileri?.oluşturabilir. Çeşitli yaşam biçimleri olduğu için bunlara bağlı hareket tarzı, ihtiyaçlar, ananeler, prensipler, toplumsal ve ahlak kuralları motivasyonu sağlayıcı unsurlar olarak değerlendirilebilir. Bazı kurallar ise evrenseldir. ?Kaybetmeyi ahlaksız bir kazanca tercih et? anlayışı evrensel bir bakış açısı olarak değerlendirilebilir. Şimdi evrensel olarak geçerli olabilecek motivasyonu açıklayan düşüncelerin neler olduğunu görelim.

Yaşam yokuşunu tırmanırken rastladığımız kişilere iyi davranalım çünkü nişte yine onlara rastlayacağız.

(Cicero)

Davranışçı Düşünce: Öğrenme davranışta gösterildiği zaman ölçülebilir, ölçülebilen davranışlar, pekiştirme, klasik, operant şartlanmalarla öğrenilir. Uyarıcılara gösterilen davranışlar ölçülebilir ve hedefe yönelik olursa motivasyonu olumlu etkiler. Hangi davranış ve tutumlar başarıyı getirecektir, neler nasıl ve ne zaman değiştirilmelidir. Bu soruların cevaplarını davranışçı düşünceler açıklar . Davranışçı düşüncelerin temelinde ödül ve ceza sistemi işler. Her iki de başarıyı arttıran unsurlardır. Ödül ceza mantığı eğitim öğretimde sınıfı geçme- sınıfta kalma; üniversiteyi kazanma- kazanamama; İş hayatında kar-zarar; inanç sisteminde cennet ?cehennem; duygusal hayatta sevgi-nefret, insan ilişkilerinde güven-güvensizlik şeklinde işlemektedir. Her davranışın yaşamda bir karşılığı vardır. İyi davranışların karşılığı ödüllerdir. Kötü davranışların karşılığı ise cezalardır. Yaşama hangi pencereden bakıyorsanız, görüş alanınıza onlar girer. İstemeden de olsa olumsuz durumlarla karşılaşıyorsanız veya karşılaşmak zorunda iseniz kesinlikle az iletişimle yani mesafe koyarak atlatmaya çalışınız. Sözünde durmayan, verdiği sözü sulandırmaya kalkan, hatalarını; yapmacık şirinliklerle affettireceğini düşünerek kasıtlı hareket eden insanları derhal çevrenizden uzaklaştırmanız gerekir. Çeşitli sıkıntılarını karşısındakine yansıtan insanlar çevresine yararından çok zararı olacaktır. Muhatap olacağınız insanları; çalışkan, dürüst ve yardımsever gibi temel değerleri benimseyenlerden seçiniz.

Kendini üstün görmeye çalışan, şüpheci, tembel, cimri, tutarsız, densiz, ?. Özellikleri taşıyan insanlarla olan ilişkilerinizi hemen koparmanız yararınızadır. Çünkü bu insanlar kaliteli insanları çevrenizden uzaklaştıracaktır. nı; yapmacık şirinliklerle affettireceğini düşünerek kasıtlı hareket

İnsana büyüklük veren şey düşüncedir. (Pascal)

Humanistik Düşünce: Hümanizm Maslow?un ihtiyaçlar teorisine dayanır.

Fizyolojik İhtiyaçlar

Güvenlik İhtiyacı

Ait Olma İhtiyacı

Sevme ve Sevilme İhtiyacı

Kendine Saygı Duyma

Kendini Gerçekleştirme

bu ihtiyaçların hangisinde eksiklik varsa davranışlar otomatik olarak ona göre ayarlanır ve harekete geçer. Karnı aç olan kişi karnını doyurmaktan başka bir şey düşünemez , güvenliği olmayan kişi şüphe ve evhamlar içinde kıvranır; bu ihtiyaçlar davranışların ortaya çıkması ve sonuca ulaşmasında enerji görevi üstlenirler.

Kendini gerçekleştirme; insanın var olan potansiyelleriyle karşılaştığı problemleri özgünce çözebilme süreci olarak tanımlanabilir. Bilim, akıl, kültür işbirliği, yaratıcılık, esneklik, empati, eşgüdüm ?gibi birçok süreçleri kullanmayı gerektir. Bir anda olup biten, tamam diyebileceğimiz süreçlerin hiç birisi kendini gerçekleştirme değildir. Çoğu insan ömrünü başkalarının yaptıklarını anlamak ve uygulamak için geçirir. Bu maalesef motivasyonu düşük boş geçirilmiş ömürden başka bir şey değildir.

İlim ilim bilmektir

İlim kendini bilmektir

Sen kendini bilmezsen

Ya nice okumaktır.

(Yunus Emre)

Bilişsel Düşünceler: Düşünce, algı, hayal gücü, denetim odağı yaratıcılık, problem çözme, projelendirme, olumlu düşünce yapıları, olumsuz düşünce yapıları, düşünce ve duygu dengesi/dengesizliği, değerler, tutumlar, inançlar motivasyonu etkileyen unsurlardır. Pozitif düşünen insan dışa dönük olurken, negatif düşünen insanlar içe dönük ve karamsar olurlar. Davranışların amaca ulaşıp ulaşmaması aslında altında yatan düşünce ve duygu yapıları ile ilgilidir.

Bir ben vardır, birde benden içeri

(Yunus Emre)

bilişsel yaklaşımı çok güzel ifade etmektedir

İçsel Güdülüme: İlgi,bilge her şey anlamında güdülemedir. Dışsal kazançlardan çok daha etkilidir. Bilgi,beceri, kabiliyet, organizasyon, problem çözme,yaratıcılık, farkındalık gibi unsurlar etkilidir. Bunlar motivasyonu arttırıcı ve başarıyı belirleyen yapılardır.

Umut,inanç,sevgi,çaba sorumluluk, sağlıklı akıl, mantık, mukayese, muhakeme gibi insan bilincinin etkin unsurları motivasyonu arttırır veya azaltır.

Yeterli zekaya sahip olan bir öğrenci üniversite sınavını kazanmaya inanmış ve gerekli çalışmaları yaparsa mutlaka kazanır.

Büyük bir şirket kurmayı hedefleyen kişi yeterli aklı bulduğu anda amacına ulaşır.

Bir Fıkra

Temel-Uyyyyiii Adamın biri bana ?sempatik? dedü daaa

Dursun- Ne temekmiş o?

Temel- Pilmiyorum. Ama, her ihtümale karşı vurdum onii.

Sosyal Öğrenme Düşüncesi: Bu düşünce sistemine göre iç ve dış dürtüler karşılıklı olarak motivasyonu oluştururlar. Çevre unsurları, öz yeterlilik, bağımlılık, başarı ve saldırganlık motivasyonun ortaya çıkmasını sağlar.

Motivasyonu Etkileyen Üç Ana Etmenler

Bireyin amacına ulaşma beklentisi
Amacın birey için değeri
Bireyin yapılacak işe yönelik tepkisi

Bilim servetten üstündür. Çünkü sen serveti korursun bilimse seni korur.( Hz Ali)

Bireyin önceki yaşantıları, başkalarının yaşantıları bir işin sonucunu tahmin eder. Beklentiler olumlu ise motivasyon artar. Olumsuz ise motivasyon azalır. Tecrübeler sosyal öğrenme düşüncesine göre çok önemlidir. Bir önceki davranış sonraki davranışı etkiler. Üniversiteye hazırlanan adayın öğrendiklerini kullanarak kendini geliştirmeye çalışması başarıyı attıracaktır. Kişilerin bireysel olarak motivasyon davranışlarının dört özelliği vardır.

· Uyarılmışlık Kaygı: Amaç belirlenmiş, belirlenen amaçlar doğrultusunda öğrenmeler oluşuyor, öğrenme süreçleri negatif olmayan kaygılarla besleniyor.

· İhtiyaçlar: Fizyolojik, psikolojik ve sosyal ihtiyaçların giderilebilmesi için davranış- eylem gerekiyor. Hangi ihtiyaçlar baskınsa buna göre davranışlar şekillenmektedir.

Birbirinin tersi olan şeyler birbirinin ilacı olabilirler. (Hippokrates)

· İnançlar: Bilgi, beceri, istek, yetenek ihtiyaçların giderilmesine yetmeyebilir insan olarak bu ihtiyaçların giderilmesi yönünde inançlarında olması gerekir.

· Amaçlar: Amaç veya hedefler belirlenip, uygun proje davranışları ile gerçekleştirilmeye çalışılır. Kişinin enerji düzeyi, kültürü,okul eğitimi başarı konusundaki aile değerleri son derece önemlidir. Ayrıca kişisel olarak bağımsızlık, öz güven, öz saygı,,öz denetim, sistemlerinin gelişmişlik düzeyi amaçlara ulaşmayı etkileyecektir.

Sevmekten,inanmaktan ve çalışmaktan uzak kalmayın

Bir başka yazıda görüşmek ümidiyle..

Öner ÖNDER
Psikolojik Danışman-Yazar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir