Ders Çalışma Programı Nasıl Hazırlanır?

Bu yazıda 11 Maddede ders çalışma programı hazırlarken nelere dikkat etmen gerektiğini anlatacağım. Elimden geldiğince anlatacaklarımı kısaltmaya çalıştım.  Ancak bütün maddeler önemli olduğu için ancak bu kadar kısaltabildim. Programını hazırlarken burada anlattıklarımın bütününü göz önünde bulundurursan daha sağlıklı sonuç alırsın.

Şimdi geçelim maddelerimize,

1. Yapılan programların birçoğunun başarısız olması, ona uymakta problem yaşamamızın en önemli nedenlerinden biri kendimize uygun program hazırlamadığımız içindir.

BU YAZIYI VİDEO OLARAK DİNLEYEBİLİRSİNİ

Bazen öyle programlar hazırlıyoruz ki sanki kendimize göre değil de başkasına göre program hazırlıyoruz. Bize yabancı bir ders çalışma programını nasıl hazırlıyoruz? Çünkü kendimizi tanımıyoruz. Dolayısıyla öğrenme ve yaşam biçimimize uygun olmayan program ona uymamızı ve öğrenmemizi olumsuz etkiliyor.

Ders çalışma programı kişiye özel olmalı, senin durumuna, olanaklarına, engellerine uygun olmalıdır. İşte bu noktada kendini analiz etmeye, kendini tanımaya önem vermelisin. Peki hangi konularda tanımalısın? Bunun tamamını burada anlatmak mümkün olmaz. Ama örnek vermek gerekirse;

Kaç saat çalışıyorsun, çalışabilirsin, Günde kaç ders-konu çalışabilirsin, Hangi saatlerde verimlisin, Hangi derslerde zorlanıyorsun, Ders çalışırken senin motivasyonunu engelleyen durumlar neler, bu durumlar ile nasıl başa çıkabilirsin, seni motive edecek yöntemler neler, uzun, orta, kısa hedeflerin neler, plana uymanı sağlayacak motivasyon kaynakların neler  (Örneğin plana uyduğunda kendini nasıl ödüllendirirsen plana uymaya devam edersin. Ya da hayallerini düşünmek ve onu duvarda görsel olarak görmek seni motive ediyor mu?  vs. tüm bunları belirlemeye çalışmalısın)

Temel ihtiyaçlarını tespit etmelisin. Kaç saat uykuya ihtiyacın var, yeme içme saati, aile ya da sosyal ihtiyaçlarına hangi saatlerde zaman ayıracağını önceden belirle. Örneğin hepimizin uyku ihtiyacı faklıdır. Benim 7 saat uyku ihtiyacım varken,  senin 8-9 saat uyuman gerekebilir. Bu nedenle bunu iyi tespit etmelisin. Düzenini buna göre kurmalısın. Yetersiz ve düzensiz uyman seni programına uymanı zorlaştırır. Arkadaşlarınla hangi gün ve saatlerde birlikte olduğunu belirleyip programda buna yer vermen faydalı olacaktır. Aynı şekilde düzenli yaptığın sosyal etkinlikleri ve sportif faaliyetleri de programına alman daha gerçekçi bir planlama yapmanı sağlayacaktır. Ailenin akşam yemeği rutinleri farklıdır. Gidip akşam yemeğine ders çalışmayı koyarsan programın başlamadan bitmiş olacaktır.

İşte tüm bu ve şu an aklıma gelmeyen birçok açılardan kendini tanımaya ve anlamaya çalışmalısın. Bununla ilgili bir formu paylaştım. Açıklamalar bölümünde linkini vereceğim. Onu indirip cevaplamaya çalışabilirsin. Elbette kendini tanımak ve analiz etmek öyle bir günde olacak bir şey değil. Zaman alır. Ancak sen tanıdığın kadarıyla program yapmaya şimdiden başla, uygula, kendinle ilgili yeni şeyler keşfettikçe ve ihtiyaç duydukça programını yenilersin. Uyguladıkça zaten kendinde yeni şeyler keşfetmeye devam edersin.

2. Yapacağın program ile sadece ders çalışmanı değil, yaşam biçimini de programladığını düşünmen seni daha çok motive edecektir. Yaptığın planda sadece çalışacağın dersleri değil nasıl bir gün geçireceğini, yaşam tarzınıda planlamalısın.  Bu nedenle plan yaparken yaşamın olağan akışında mutlaka beklenmedik olayların olabileceğini hesap ederek, esnek bir tarzda planlama yapmalısın.

Planda her ne kadar saat aralığı verilse de asıl plan o gün ne yapacağını bilmendir. Saat aralıklarına sıkıştırılmış programlara uyamadıkça sende ne hissettirir? Elbetteki Stres ve gerginlik hissettiri. Suçluluk duygusu hissettirir. Bu duyguları yaşamamak için en iyisi ben programa uymaktan tümüyle vazgeçeyim psikolojisine kapılabilirsin.  Bu nedenle program seni korkutmayacak biçimde anlaşılır ve sade olmalıdır. Diyelim ki 18-19 arasını yemek ve dinlenme olarak planladın. Ama o gün planında yarım saat aksama olacağını ön gördün. Bu durumda programda yemekten sonra yapacağın çalışmayı veya etkinliği alabiliyorsan yemekten önceye alabilirsin. Ya da yemekten sonraki yapacağın çalışmayı telafi edecek şekilde önlem almaya çalışabilirsin. Burada ki amaç illaki belirtilen süre aralığında yapmak değil, amaçladığın çalışmayı gerçekleştirmek olduğunun bilincinde olmalısın.

3. Plana uymak sabır ve azim gerektirir. Bu olmadan program yapsan da bir sonuca ulaşamazsın. Zaman zaman bıkkınlıklar olacaktır. Geri dönmeyi ve plana uymaya sadık kalmayı alışkanlık haline getirmen gerekir. Peki bunu nasıl yapacaksın?  İlk haftalarda yaptığın planları daha çok kendini tanıma ve değerlendirme olarak düşünebilirsin. Ters giden bir şeyler varsa bunu düzeltmeyi amaç edin. Birçoğunun yaptığı gibi ders programına uymaktan vazgeçme. Çünkü alışkanlık kazanmak zaman, sabır ve azim ister. Alışkanlık kazanman ve kendini motive etmek için sana “zinciri kırma” yöntemini önerebilirim. Nedir zinciri kırma yöntemi? Bu konuda youtube da çokça paylaşım bulabilirsin. Onları izlemeni öneririm. Ancak kısaca şöyle özetleyebilirim; ölçülebilir, net bir hedefin olmalı. Örneğin her gün 2 saat ders çalışacağım diyorsun. Bu çalışmayı yaptığın her gün için duvara astığın zinciri kırma takvimine 1 çarpı atarsın. Zamanla takvimin çarpıyla dolmaya başlayacak ve zincir şeklini alacaktır. Görsel olarak her gün yaptığın çalışmayı zincir olarak gördüğünde daha sonraki günler için zinciri kırma yöntemi seni motive etmeye devam edecektir.

4. Zorlandığımız derslerden kaçma gibi bir davranış sergileyebiliyoruz ya da zor dersi son saatlere atabiliyoruz. Bu durum zor olan dersi öğrenmeni iyice sıkıntıya sokar. Bu nedenle zorlandığın derslere öncelik vermelisin, mümkün olduğunca ilk saatlere almalısın. 

5. Bak bu önemli bir madde. Her çalışmanın sonunda öğrendiklerini pekiştirmek ve değerlendirmek için 3-4 dakika kendine kısa bir sınav veya tekrar yapmalısın. Bunu yaptıktan sonra zihninin tazelenmesi için 5-10 dakika dinlenme arası ver. Diyelim ki 25 dakikalık bir oturum planladın. Bu oturumun  20 dakikasını konuya odaklanarak çalış, son 5 dakikasında da zihninden çalışmanın kısa bir tekrarını yapman faydalı olacaktır. Bu şekilde çalışman bilginin kısa süreli hafızdan uzun süreli hafızaya geçmesinde etkili  olacaktır. Bu kısa tekrarı kendine soru sorup cevabını zihninden vererek de yapabilirsin. Dinlenme aralıklarını mutlaka vermelisin. Çünkü dinlenme aralıkları aslında bilginin oturması, demlenmesi için önemlidir. Ayrıca her 2-3 ders çalışma oturumdan sonra 20-30 dakikalık uzun bir dinlenme arasına da planında ayrıca yer vermelisin.

6. Bu da öğrenme ve planlama açısından çok önemli bir madde. Planında aralıklı tekrara önem vermelisin. Yani bir konuyu 1-2 saat içinde 2-3 tekrar yapmak yerine,  3 farklı gün bir er tekrar şeklinde, 25 ya da 40 ar dakika çalışmak daha verimli olacaktır. Mümkün olduğu kadar bugün yapmış olduğun çalışmayı bir gün sonra, bir hafta sonra, bir ay sonra tekrarını yaparak pekiştirmen gerekir. Bu alışkanlık senin konuyu daha iyi kavramanı ve bilgiyi daha uzun süre hatırlamanı sağlayacaktır.

7. Yaptığın planlama seni bir yıl boyunca aynı şekilde götürür mü? Elbette götürmeyecektir.  Bu nedenle planlama becerini geliştirmen gerekir. Planlama için vakit harcama. İlk başlarda planlama yavaş olur daha sonra hızlanırsın. Günlük ve haftalık planlama için de bir vakit belirlemek iyi olur. Örneğin haftalık programını gözden geçirmek ve gerekiyorsa yeniden düzenlemek için Pazar akşamını tercih edebilirsin. Günlük planlama için de ya sabah ya da akşam saatlerini ya da okul çıkış saatlerini, hatta müsaitse okulda son ders saatinde ya da teneffüsünde planlayabilirisin. Bu günlük planlama için öyle uzun uzun bir süre vermene gerek yok.

Haftalık planlama yanında günlük planlama yapmak gerekir mi? Sorusu aklına gelebilir. Bence önemli. Haftalık planında örneğin pazartesi günü çalışacağın ders saatlerinde hangi konuları çalışacağımızı ayrıntılı yazmayız. Bunun için günlük kısa bir planlama yapmak iyi olur. Günlük planda o gün hangi konuya nasıl çalışacağını ve soru çözüp çözmeyeceğini net bir şekilde yazabilirsin. Günlük ve haftalık örnek planları verdiğim linkte paylaşmış olacağım. Oradan bu örneklere ulaşabilirsin.

8. Şimdi söyleyeceğim madde de önemli. Çünkü bir çok kişi kendisi için belirlediği çalışma sürelerinin uzunluğundan dolayı planına uymaktan vazgeçebiliyor. Aslında 25 dakika çalışacağı bir ders için 40 dakika çalışma planlayan bir öğrenci büyük ihtimal buna uyamayacaktır. Dolayısıyla programını başarısız olarak görüp çalışmaktan vazgeçebiliyor. Çalışma oturum süresini 25-40 dakika arasında, anlama, sıkılma ve dikkat durumuna göre kendin ayarlaman iyi olur. Ayrıca bu süreler ders ve konulara göre farklılık gösterebilir. Örneğin matematik için 40 dakika çalışabilirken, tarih için bu süre daha kısa olabilir. Kısaca çalışma süresini doğru şekilde ayarlamak ders çalışa programı hazırlamanın en önemli püf noktalarından birdir. Ayrıca Eğer dikkatin çabuk dağılıyorsa ve bir seferde uzun süre çalışmaktan sıkılıyorsan sana (POMODORO) yöntemini önerebilirim. Konuyla ilgili youtube da çokça videolarına ulaşabilirsin. Onları ayrıca izlemeni öneririm. BU nedenle pomodoroyu uzun uzun anlatmayacağım.

9. Verimli olması ve tekrar derse dönmeni kolaylaştırmak için Molaları nasıl kullanacağını önceden iyi belirlemelisin. Kısa süreli molalar ile uzun süreli molalar da yapacakların aynı olmaz.  Örneğin kısa süreli molalarda sosyal medyaya girmek hiç iyi fikir olmayacaktır. Derse dönmeni engelleyebilir. Kısa molaları daha çok temel ihtiyaçlarını gidermek için kullanman iyi olur. Tuvalete gitmek, zihnini dinlendirmek gibi. Uzun süreli molaralarda da gün içinde zihnine takılan kişisel problemlerini ya da çalışmanı engelleyen sınav kaygılarını düşünmeye ayırabilirsin. Böylelikle bunların ders çalışma zamanı seni engellemesinin önüne bir miktar geçebilirsin. Yani ders çalışma anında zihnine gelen kişisel problemlerini büyük molarda düşünmek için ertelemen faydalı bir yöntem olabilir. Bunu şöyle yapabilirsin; aklına olumsuz düşünceler geldiğinde bunları bir deftere ya da kağıda hemen not alıp kenara koyabilirsin. Bu şekilde düşünceler zihninde tutmak yerine kağıtta daha sonra düşünmek için tutmuş olursun. Ve uzun molada ya da akşam belli bir zaman diliminde bunları halletmeye çalışabilirsin.

10. Sürekli ders çalışmak ve programda ders çalışmayı görmek seni bunaltabilir. Bu nedenler seni motive edecek sosyal faaliyetlere programında yer vermelisin. Sinemaya gitmek, arkadaşlarınla buluşmak, ailenle vakit geçirmek, film izlemek, hatta ev işleri yapmak (yemek yapmak, evi toparlama) vs. gibi

11. Tüm bu anlattıklarıma rağmen halen ders çalışma programı hazırlama konusunda problem yaşıyorsan sana okulunun rehberlik servisinden destek almanı önerebilirim. Ancak burada dikkat etmeni isteyeceğim bir konu var. Rehberlik servisinden alacağın yardım daha çok hazır program almak yerine program yapmayı öğrenmeye çalışmak olmalıdır. Yani balık tutup sana vermesi yerine balık tutmasını öğrenmen gerekir. İlk etapta elbette öğrenmek için birlikte hazırlayabilirsiniz. Ancak önemli olan sonraki aşamalarda kendi kendine program yapabilmeyi öğrenmendir.

Evet bu 11 maddeyi göz önünde bulundurman program hazırlarken sana faydası olacağını düşünüyorum. Bu videonun altında konuyla ilgili bazı formlara ve örnek ders çalışma programlarına ulaşabilirsin. Ayrıca bir sonraki paylaşımımda örnek bir program hazırlamaya çalışacağım.

Bir sonraki videomda görüşmek dileğiyle

Hoşçakal

  Günlük Ders Çalışma Planı (13,1 KiB, 146 hits)
Günlük Ders Çalışma Planı

  Ders Çalışma Programı İçin Kendimizi Değerlendirme Formu (17,4 KiB, 114 hits)
Ders Çalışma Programı İçin Kendimizi Değerlendirme Tanıma

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir