Çocuğa okulu sevdirmenin yolu

Pedagog Aykut Akova, okula yeni başlayan çocuklarda ortaya çıkan sorunlara değinerek, çocuğa okulu sevmenin yollarını anlattı.
İstanbul?da 104. 6 Frekansıyla yayın yapan Radyo 7?nin programcılarından Eda Çelebi?nin hazırlayıp sunduğu Eda?yla Gün Ortası programının bugünkü konuğu Danışman Psikolog ve Pedagog Aykut Akova oldu. Okulların açılmasıyla çocuklarda görülen okul fobisi, tek çocuk sendromu hakkında bilgi veren Akova merak edilenleri paylaştı.

EDA:  Çocuğun okul fobisi okula gitmesiyle ortaya çıkan bir durum mu? Temelinde neler var?

Aykut AKOVA: Evet okula yeni başlayan çocuklarda görülen bir durum. Okulu reddeden çocuklarda karın ağrısı, mide bulantısı, baş ağrısı gibi şikâyetler kendini gösteriyor. Çocuğun ağlaması, yarı yoldan dönmek istemesi gibi durumlarla da karşılaşılabiliyor. Bunların hepsi çocuğun kaygılarından kaynaklanan fizyolojik davranışlardır. Temelinde her hangi bir acı ya da yaralanma olmasa da çocuklar psikolojik olarak canlarının yandığını hissederler. Genel olarak aşırı korumacı ailelerin çocuklarında görülen rahatsızlıktır. Ebeveynlerde olan kaygılar çocuklarda kendini bu şekilde gösterir. Yani ailelerin rahat olması durumu ortadan kaldıracaktır.

EDA: Yuvaya giden çocuklarda da görülür mü?

Aykut AKOVA: Evden bir şekilde ayrılmış, anne babadan uzaklaşmış çocuklarda daha az görülür. Kendine güveni gelişmiş, sosyalleşmiş çocuklar bu tür sıkıntılardan daha uzaktır. Yani bir anaokuluna, yuvaya gitme bu kaygıları yenmede önemli bir adımdır. 3 yaştan sonra çocuklar sosyalleşmeyi, okulu, arkadaş ortamı kurmayı bilmeli.

EDA: Hangi yaş gurubu daha risklidir?

Aykut AKOVA: Çocuklar 2.5yaşında kritik dönemlerindedir. Meraklı, huysuz olunan bu dönemde negatif dönem geçirilir ve bu 5 yaşına kadar sürer. Bu yaştan sonra ailenin yaklaşım biçimleriyle düzelmeye başlanır.

EDA: Sosyal fobi ve okul fobisi bağlantılı kavram mı? Kızlarda mı, erkeklerde mi daha çok görülür?

Aykut AKOVA: Birbirine yakın kavramlardır. Sosyal fobi kalabalıktan sıkılma, korkma durumlarıdır. Okulda çevrenin kalabalık olduğu bir ortam olduğuna göre sosyal fobisi olan çocuklar okul fobisiyle de karşı karşıya kalırlar. Yapılan araştırmalarda kızlarda daha fazla görüldüğü tespit edilmiştir. Erkekler aile tarafından kendine güveni yüksek tutularak yetiştirildiği için böyle sorunları olmuyor. Kızlar daha içlerine ve sosyal ortamlara kapalı oldukları için sıkıtı yaratabiliyor.

EDA: Anne babaların durumu çocukta okul fobisini tetikler mi?

Aykut AKOVA: Tabi ki etkiler. Her şeyden önce anne baba okul konusunda tedirginse bu durumları çocukların dikkatini çekecektir. Ebeveynler aralarında konuşurken bile bu konuya önem vermeli. Çocuğun okuldan uzaklaşmayıp, cesaretlendirilmesi temel görevdir. Model olan anne babanın kaygılarını halletmeleri ve çocuklarına örnek olarak yakın çevrelerinde ki çocukları göstermeleri gerekmekte. Çocuk okula gitmenin oyun değil ihtiyaç olduğunu fark etmeli.

EDA: Bu sene okula başlayan çocukların ailelerine neler söyleyebilirsiniz?

Aykut AKOVA: Çocuklarına okulun nasıl bir yer olduğunu anlatmalılar. Anne baba her şeyden önce kendi içlerinde uzlaşmayı sağlamalılar. Çocuklarımızın sakin ve dürüst olmasını istiyorsak öncelikle bizler bu özelliklere sahip olmalıyız. Çocuklarımız bizleri model alırlar. Onun için doğru model olmak oldukça önemli. Okula gittiklerinde neler yapacaklarını, neler öğreneceklerini, hangi oyunları oynayacaklarını anlatabilirler. Okumayı öğrenerek neler yapabilecekleri, ilerleyen zamanda meslek olarak tercihlerinden bahsedebilirler. Böylelikle çocuklarını motive etmiş olurlar. Kaygıdan uzak durulduğu taktirde her şey kolaylaşacaktır.

EDA: Çocuk kaç yaşında kitaplarla tanışmalı?

Aykut AKOVA: Büyük resimli kitaplar alıp resimden hikâye üretmesini isteyerek oyun haline dönüştürebiliriz. Ayrıca düzenlenen kitap fuarlarına çocuklarımızla katılarak böyle ortamları sevdirebiliriz. Okula gitmeden önce böyle faaliyetlerde bulunması adapte sorununu azaltacaktır. Çocuğun bizi kitap okurken görmesi de zaten yeteri kadar etkili olacaktır.

EDA: Ebeveynler çocuklarının okul fobisi olduğunu biliyorlarsa hangi aşamada yardım almalılar?

Aykut AKOVA: Sorun çok şiddetliyse; karın ağrısı, kusma, baş ağrısı, ağlama krizleri ciddi boyutlara ulaştıysa yardım alınmalı. Bu gibi durumlarda biz, aile ile konuşmayı da talep ediyoruz. Çocuğa nasıl davranılması, hangi tutumlarla yaklaşılması gerektiğini kendilerine de anlatıyoruz. Çocuklarla konuşup zihinsel düzelme, kaygılarını ortadan kaldırma gibi tedavi yöntemleri uyguluyoruz. Hem ailenin, hem çocuğun düzeltilmesi önemlidir. Okuldan korkan çocuklar için en önemli önerim ise çocuğun okula girmeden önce bahçede, koridorlarda gezdirilip okulun tanıtılması. Aşama aşama yapılması gereken şeylerdir ve sabır ister.

EDA: Yuvaya giden çocuklar okula başladıklarında karşılaştıkları farklı ortamda korkabilirler mi?

Aykut AKOVA: Çocuk anaokulunda sadece eğlence ve arkadaşlık üzerine şeyler öğrenmişse okulda zorlanabilir. Ama zaten günümüzde anaokulları bir bakıma ilkokulun temeli olarak eğitim verdiği için böyle sorunlar olmayacaktır.Aşırı kuralcılık çocuğusıkar. Dengeli ve fazla ciddiyetten uzak olmak gerekir.

EDA: Okul fobisi daha çok tek çocuklarda mı görülüyor?

Aykut AKOVA: Tek çocuk eğer anne ve babanın aşırı korumasıyla büyümüşse okula alışma aşamasında sorun olabilir. Çocuk yetiştirilirken kurallara uyma alışkanlığı da kazandırılırsa sorunlar azalacaktır. Çünkü okulda en zor alışılan şey kurallardır.

EDA: Çocuğu odaya kapatmak ne kadar doğru bir ceza yöntemi? Ödül ceza yönteminde önemli olan nedir?

Aykut AKOVA: Çocuğa böyle bir ceza verileceği zaman asla kapılar ve ışıklar kapatılıp uzun süre odaya kilitlenmemeli. Odanın kapısı ve ışıkları açık olmalı ve neden böyle bir ceza verildiğinin düşünülmesi gerektiği öğretilmeli.

EDA:  Okul fobisi olan çocuklarla ilgilene öğretmen ve görevlilere düşen nedir?

Aykut AKOVA: Çocuklara anne baba şefkatiyle yaklaşmak, okulu sevdirmek için rehber olmak ve en önemlisi sabır gösterebilmek sorunun çözümü için yardımcı olacaktır.

EDA: Tek çocuk değişken kılan unsur nedir?

Aykut AKOVA: Tek çocuk öncelikle anne ve babasının aşırı ilgi ve sevgisiyle büyüyor. Hayatlarının her aşamasında da böyle ilgi görmeyi bekliyor. Aslında tek çocuk olmanın çok kötü bir tarafı da var. Eğer çocuk arkadaşa ya da yaşıtı bir akrabaya sahip değilse, anne babanın ya da onların arkadaşlarının yanında büyüdükleri için çabuk olgunlaşıp çocukluklarını yaşayamıyorlar. Ya da tam tersi aşrı şımarık olabiliyorlar.

EDA: Tek büyüyen çocuklar iler ki yaşamlarında ne gibi sorunlar yaşayabilirler? Bu sorunlarını nasıl düzeltebilirler?

Aykut AKOVA: Eğer çocuk doğru yetiştirilememişse sosyal çevreden uzak ve içine kapanık olabilir. Böyle çocukları daha çok yaşıtlarının olduğu kalabalık çevrelere katmak, sosyal kurslara, ortamlara göndermek kişilikleri açısından önemlidir.
http://www.haber7.com



Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir