Birde Şu Sınav Stresi Olmasa

Öss sınavına hazırlanırken, önemli bir konuda, heyecan ve stresi yenmeyi öğrenmektir. Sınava hazırlık aşamasında yapılan deneme sınavlarıyla başlayan ve öğrencinin gerçek performansını ortaya koymasını engelleyen sınav stresini nasıl yenebiliriz? bu konu üzerinde duralım.

Sınav öncesinde ve sırasında ellerde terleme, kalp çarpıntısının başlaması, el ve ayaklarda titremeyle birlikte gelen boşalmalar, baş dönmesi gibi belirtiler bize sınav stresini çağrıştırır.

Öncelikle sınav stresinin nedenlerine bakacak olursak; bana göre en temelde, yanlış benlik algısı yatmaktadır. Ben yapamam, ben başaramam, zaten bu güne kadar her şeyi yüzüme gözüme bulaştırdım gibi algılar sınav sırasında strese neden olmaktadır. Bir başka önemli neden sınava yeterince hazır olmamaktır. Tam hakkıyla öğrenilmeyen, yeterince çalışılmamasından dolayı yarım yamalak akılda kalan bilgilerde sınav öncesinde ve sırasında strese neden olmaktadır. Bir başka neden ailenin sınav başarısı konusunda öğrenciye baskı uygulamasıdır. Buradan sadece ?bu sınavı kazanmalısın, bu senin son şansın, kazanamazsan gözüme görünme ? gibi direk baskılar anlaşılmamalıdır. Dolaylı baskılar da öğrenciler üzerinde olumsuz etkilere yol açabilir. Bunlarda ?yemedim yedirdim, giymedim giydirdim, saçımı süpürge ettim yeter ki sen okuyasın diye? tarzı yaklaşımlardır. Her iki durumda da öğrenci üzerinde bir baskı oluşmakta ve sınav stresi gelişebilmektedir.

Sınav sırasında düşünce akışı şu şekilde gerçekleşmektedir; öğrenci daha sınav başlar başlamaz, bu sınavda başarılı olmalıyım yoksa annem babam çok üzülür, arkadaşlarımın yüzüne nasıl bakarım gibi bir düşünceye kapılır ve asıl, sorularla uğraşması gerekirken sınav sonrasına ilişkin düşünceler geliştirmeye başlar. Birde sınav sırasında birkaç zor soruyla karşılaşır ve yapamazsa bu defada ?ya diğer sorularda böyle zorsa ve ben onları yapamazsam rezil olurum, hayatım kararır?, şeklinde düşünceler gelişmeye başlar ve aslında sakin bir şekilde ele alındığında rahatlıkla çözülebilecek sorular yanlış düşünce akışı nedeniyle çözülemez ve istenmeyen sonuçlar meydana gelir.

Burada şüphesiz ailelere de büyük rol düşmektedir. Anne baba tutumu daima öğrenciyi destekler tarzda olmalıdır. Bence öğrenciye verilecek mesaj direk şu olmalıdır: ?bu sınav her şeyin sonu demek değildir, başarısız olsan da önüne bir çok fırsatlar çıkacaktır, sınavı kazansan da kaybetsen de sen bizim çocuğumuzsun sırf bu nedenden dolayı seni çok seviyoruz?. Bu ifadeleri maalesef bir çok aile kullanamamaktadır. Zaten sınava giren öğrencilerin ancak %10?unun iyi bir yere yerleşeceği sınavda kendi adına gerginlik hisseden öğrenciler, birde ailelerin direk yada dolaylı baskıları nedeniyle strese kapılmakta ve gerçek performanslarını sergileyememektedirler.

Gelin şimdide,sınav stresini nasıl yenmeliyiz? sorusuna cevap arayalım. Bu konuyu zihinsel çalışmalar ve bedensel çalışmalar olarak iki kısımda inceleyebiliriz.

Zihinsel Çalışmalar:

Yukarıda da değindiğim gibi sınav ve sonrası için olumsuz düşünceler geliştirmeyi engelleyerek işe başlamalıyız. Her şeyden önce şunu iyi bilmeliyiz ki, gerek öss olsun gerekse diğer sınavlar asla bir kişilik testi değildir. Bu nedenle sonuçları asla kişiliğimizle ilişkilendirilmemelidir. Bir çok sınavda başarısız olunabilir bu bizim kişilik zafiyeti içinde olduğumuzu göstermez. Çünkü burada ölçülen kişilik değil bilgidir. Aksi düşünülseydi ancak % 10?unun iyi bir yerlere girdiği ve % 90?ının amacına ulaşamadığı bir sınavda ?kişilik zafiyeti? olanların oranı bizi endişelendirmeliydi diye düşünüyorum. Diğer bir konu, bu sınav asla bir ölüm kalım sınavı değildir. Sınavda başarılı olmak ve hayatımıza bu yönde şekil vermek yollardan sadece bir tanesidir. Yaşam insanların önüne bir çok seçenek sunmaktadır. İlgilerimiz, yeteneklerimiz doğrultusunda -öss?yi kazanamasakta- başarılı olabileceğimiz bir çok alan vardır. Hayatta mutlu olmak için mutlaka öss?yi kazanmak şart değildir. Üniversite okumamış ancak mutlu yaşayan birçok insan vardır. Çevremize baktığımızda bu insanları çok rahat görebiliriz. Diğer bir düşünmemiz gereken konu gerek sınav öncesinde gerekse sınav sırasında olumsuz düşünceler içinde olmamızın bize ne faydasının olacağını iyi düşünmemiz gerekmektedir. Gerek sınav öncesinde gerekse sınav sırasında olumsuz düşünceler geliştirmiş ve başarılı olmuş kaç insan vardır sizce?

Bedensel Çalışmalar:

Bedensel çalışmaların en başında tabi ki nefes egzersizi gelmektedir. Yaşanan stres sırasında kan bedenin iç kısımlarına çekilir. Bu nedendendir ki el ve ayaklarda soğuma meydana gelir. Vücudun her yerine kan ve oksijen gidebilmesi için yaşanan stres sırasında nefes egzersizi yapmak, sağlıklı değerlendirme yapabilmek ve stresi yenmek için önemli bir konudur. Peki nefes egzersizi nasıl yapılır? Sağ elinizin avuç içini midenize, sol elinizin avuç içini göğsünüze koyun. Nefes aldığınızda sağ eliniz hareket ediyorsa doğru nefes alıyorsunuz demektir. Vücudumuzun oksijen ihtiyacını karşılayabilmek için burundan yavaş bir şekilde nefes alarak akciğerlerimizi tamamen doldurmamız, havayı içimizde iki saniye tutmamız ve nefes alırken geçen sürenin iki katı sürede nefesimizi dışarı vermemiz gerekmektedir. Dört beş normal nefesten sonra tekrar aynı şekilde nefes alıp vermemiz gerekmektedir. Nefes egzersizini bir anda iki defadan fazla yapmamamız gerekmektedir. Çünkü bu defada vücuda giren oksijen miktarında artış olacağından baş ağrısı veya baş dönmesi yaşanabilecektir. Bu şekilde gün içerisinde 40-45 defa bu şekilde nefes alıp vermemiz kaygıyı azaltacak ve hatta zamanla bizim için tehlikeli olmaktan çıkartacaktır.

Bedensel çalışmaların ikincisi de fiziksel egzersizlerdir. Her gün yapılan 15-20 dakikalık fizik egzersiz, bu sırada vücutta salgılanan birtakım maddeler nedeniyle bedensel açıdan rahatlamak ve iyi bir öğrenme gerçekleştirmek için gereklidir. Fiziksel egzersiz koşma, zıplama vs. gibi yorucu olmamalı, daha çok eğilip kalkma, sağa sola esneme şeklinde olmalıdır. Birde günlük yapılan yarım saatlik yürüyüş hem bedensel sağlık hem de stresi yenme konusunda fayda sağlayacaktır.

Bir başka yazıda görüşmek üzere?

AHMET GÜNAY

PSİKOLOJİK DANIŞMAN – Rehberlik – Pdr Öğretmeni

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir