“Aile Öğretmenliği Projesi”

Düzce Valiliği tarafndan uygulanan proje hakkında bilgiler.

1. PROJENİN ADI Aile Öğretmenliği Projesi (AÖP)

2. PROJENİN AMACI
Projenin temel amacı ilköğretim / ortaöğretim düzeyindeki öğrencilerin ailelerinin eğitime katılımını sağlayarak, okul – aile arasındaki eğitimsel birlikteliğin gerçekleştirmek ve öğrencilerin akademik başarılarını arttırmaktır.

3. PROJENİN UYGULAMA YERİ
Düzce ilindeki 233 ilköğretim ve 38 ortaöğretim kurumu.

4. PROJE YARARLANICILARI
Düzce ilindeki İlköğretim ve ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören 61269 öğrenci ile bu öğrencilerin aileleridir.

5. PROJENİN BEKLENEN SONUÇLARI/ÇIKTILARI
Objektif olarak doğrulanabilir göstergeler olan öğrenci notlarındaki artış, başarılı olduğu ders sayısındaki artış, aldığı “Teşekkür” – “Takdir” belgelerindeki artış ve son olarak ilimizin SBS, YGS ve LYS sıralamalarındaki yükselişi, uygulanacak projenin çıktılarıdır.

6. PROJENİN GEREKÇESİ
Eğitim ve öğretim faaliyetlerinin önemli amaçlarından biri ülkenin geleceği olan çocukları iyi bir insan ve iyi bir vatandaş olarak yetiştirmektir. Ülkenin geleceği olan çocukların eğitiminde ailenin, okulun, çevrenin ve öğretmenin etkili olduğu görülmektedir. Aile çocuklarının, yetiştirilmesinden ve sosyal özelliklerinin kazandırılmasından sorumludur.
Çocukların eğitimlerinde ailenin ve okulun rolünün ne kadar önemli olduğu düşünüldüğünde ilimizdeki öğrencilerin akademik başarının istenilen düzeye gelebilmesi ve okul-aile işbirliğinin geliştirilmesi için Aile Öğretmenliği Projesine ihtiyaç duyulmuştur.

7. PROJENİN YÖNTEMİ
Proje uygulamasının yöntemi ilköğretim ve ortaöğretim çağındaki öğrencilerin aileleri ile iletişimi güçlendirip, ev ve iş ortamlarını görmeye ve okullara yapılan veli ziyaretlerini arttırmaya yönelik çalışmalara dayanır.
Bu amaçla; veli görüşmeleri, gözlem, veli ve öğrenci anket uygulamaları, veli toplantıları, eğitim sunuları, açık sınıf uygulaması yöntemleri kullanılacaktır. Proje kapsamında Şube Öğretmenler Kurullarında, Öğretmenler Kurulu toplantılarında ve Rehberlik ve Psikolojik Danışma Kurulu Toplantılarında projenin işleyişi ve öğrencilere katkıları görüşülecektir. Yapılan uygulamalar, uygulama sonuçları, projenin işleyişi ile ilgili görüş ve öneriler raporlaştırılarak İl Milli Eğitim Müdürlüğüne gönderilecektir.

8. PROJENİN ÖZETİ
Öğretme-öğrenme sürecinde okul başarısını arttıran faktörler üzerinde yapılan araştırmalar, öğrencilerin akademik başarılarında okul-aile dayanışmasının çok önemli bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymuştur. Ancak ilimizde bu dayanışmadan yeteri kadar verim alınamadığı görülmektedir. Bu sebeple hazırlanan Aile Öğretmenliği Projesi (AÖP) ile ilimizdeki ailelerin eğitim sürecine katılımını sağlamak, okul-aile arasındaki eğitsel birlikteliği gerçekleştirmek ve ilk/ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerin akademik başarı düzeylerini arttırmak hedeflenmiştir.

Bu hedefe ulaşabilmek için Düzce Valiliği’nin talimatıyla, İl Milli Eğitim Müdürlüğü Ar-Ge Birimi tarafından çalışmalara başlanmış ve konuyla ilgili bilimsel araştırmalar incelenmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda elde edilen bilimsel veriler değerlendirilmiş ve bu veriler ışığında aile öğretmenliği projesinin alt yapısı oluşturulmuştur. Ayrıca projenin işlerlik kazanabilmesi için çalışma takvimi düzenlenmiş ve bu takvimde yapılması gereken iş ve işlemlere detaylı bir şekilde yer verilmiştir.

Yukarıdaki çalışmalara ilave olarak, öğretmenlerin ev ziyaretleri sırasında dikkat edecekleri hususlar tespit edilmiş, aile ile öğrenciyi tanımaya yönelik anketler düzenlenmiş, aile eğitimi ile ilgili bilgilendirme toplantılarının kimler tarafından nasıl yapılacağı belirlenmiş ve okul yöneticileri tarafından değerlendirme sonuçlarının raporlaştırılarak İl Milli Eğitim Müdürlüğü’ne gönderilmesi planlanmıştır.

9. PROJENİN UYGULAMA AŞAMALARI
– Aile Öğretmenliği Projesi ve faaliyet planının birer örneği okullara gönderilecektir.
– Aile Öğretmenlerinin eğitimine yönelik sunular, www.duzcememarge.com adresinde yayınlanacaktır.
– Okul yöneticilerine Aile Öğretmenliği Projesi bilgilendirme toplantıları yapılacaktır.
– Okul Yönetimi, öğretmenleri Aile Öğretmenliği Projesi konusunda bilgilendirecektir.
– Aile Öğretmeni (Sınıf Öğretmeni / Şube Rehber Öğretmeni) tüm öğrencilerine “Öğrenci Tanıma Formu” (Ek- 1) doldurtacaktır.
– Okul Müdürlüğünce yapılacak bir takvim çerçevesinde, Aile Öğretmeni tarafından Aile Öğretmenliği Projesini tanıtmak amaçlı sınıf düzeyinde veli toplantısı yapılacaktır. Toplantıya katılan velilere, “Aile Anketi” (Ek – 2) uygulanacaktır.( Ailenin bu formu çocuğundan bağımsız doldurması amaçlanmıştır). Toplantıya katılamayan ailelerle iletişim kurulacak ve Aile Anketi’nin (Ek-2) velilerin evine gönderilerek doldurulması sağlanacaktır.
– Aile Öğretmeninden beklenen, her aileyi ziyaret etmesidir. Bu amaçla ev ziyaretleri her eğitim öğretim dönemi en az 1’er kez yapılacaktır. Ayrıca Aile Öğretmeni çalışan aileleri çalıştıkları mekânlarda da ziyaret edecektir.
– Öğrenciler, SBS, YGS ve LYS’ye yönelik çalışmalarında dershanelerden yararlanmaktadırlar. Bu sebeple, Okul Yöneticileri/Aile Öğretmenleri dershanelerdeki yöneticilerle/öğretmenlerle iletişim kuracak ve öğrencilerin akademik başarıları sürekli izlenecektir.
– Okul Müdürü ve Aile Öğretmeni, birlikte karar alarak uygun görülen ders saatlerinde ailelerin derslere katılmasına ve çocuğunun eğitim ortamını gözlemlemesine imkân verilecektir(Açık Sınıf Uygulaması).
– “Öğrenci Tanıma Formu” (Ek – 1) ve “Aile Anketi” (Ek-  2) de yer alan tüm öğrenci ve aile bilgileri ile öğrencinin akademik başarıları birlikte değerlendirilerek öncelik sırasına göre “Aile Ziyaret Takvimi” (Ek – 3/1) (2 suret) doldurulacaktır.
– Aile Öğretmeni tarafından 2 suret doldurulan Ek- 3 formu Okul Müdürünün onayına sunulacaktır. Onaylanan formun bir örneği Okul Müdüründe bir örneği Aile Öğretmeninde bulunacaktır.
– (Ek – 3/2) Formunun “Ev Ziyareti Mümkün Olmayan Aileler” bölümünde yerleşim yeri dışında ikamet eden ve özel durumları sebebiyle güçlüklerle karşılaşılabilecek öğrenciler ve aileleri yer alacaktır. Bu gibi aileler ile iletişim araçları kullanılarak irtibat kurulacak ve aile-okul işbirliği sürekli hale getirilecektir.
– Ev ziyaretinin yapılması mümkün olamayan (Yerleşim yeri dışı, il dışı vs. ikamet eden) aileler ile görüşmeler okulda gerçekleştirilecektir. Okul yönetimi bu konuda gereken çabayı sarf edecektir.
– Aile Öğretmeni tarafından ev ziyareti yapılırken “Ev Ziyaretinde Dikkat Edilecek Hususlar” (Ek – 4 ) göz önünde bulundurulacaktır.
– Aile ziyareti sonrasında ailenin Sosyo – Demografik özellikleri ile anne ve baba tutumlarına yönelik “Ev Ziyaret Değerlendirme Formu” (Ek – 5) doldurulacaktır. Aile ziyareti akabinde müdahalesinde fayda görülen hususlar geciktirilmeden Okul Yönetimi ve Okul Rehberlik Servisi /Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yürütme Komisyonu ile paylaşılacak ve gerekli tedbirler alınacaktır.
– Şube Öğretmenler Kurulu toplantılarında her şube için ayrı zaman diliminde, Okul Yönetiminin düzenleyeceği bir takvime göre, Aile Öğretmenliği Projesinde hedeflenen amaca ulaşmak için her bir öğrenci ve ailenin durumu özenle değerlendirmeye alınacaktır.
– Aile Öğretmenliği Projesi, yapılacak her Öğretmenler Kurulu Toplantısında gündeme alınacak, projenin uygulama süreçleri değerlendirilecek, projenin uygulamasında görülen aksaklıklar, yaşanan problemler ve çözüm önerileri rapor halinde üst makamlara iletilecektir.
– Projede belirtilen takvim çerçevesinde; Gelişim Dönemleri, İletişim, Anne Baba Tutumları, Verimli Ders Çalışma Yöntemleri, Davranış Problemleri, Ergenlik Dönemi Çatışmaları, Sınav Sürecinde Ebeveyn Olmak, Çatışma Çözme Becerileri konularında aileler bilgilendirilecektir. Her bir konu, okul müdürünün görevlendireceği öğretmenler tarafından ailelere sunu şeklinde aktarılacaktır. Sunu örnekleri www.duzcememarge.com adreslerinde yayınlanacaktır. Ayrıca aileler Halk Eğitim Merkezleri tarafından yürütülmekte olan Aile Eğitimi Kurs programlarına da yönlendirilecektir.
– Okul Müdürlükleri, ders yılı sonunda Aile Öğretmenlerinin yaptığı aile ziyaret sayısını gösteren Aile Öğretmenliği Yılsonu Raporu(Ek – 6 )nu Aile Öğretmenlerinden alıp dökümünü yaparak 1 Temmuza kadar il/İlçe Milli Eğitim Müdürlüklerine ulaştıracaklardır. İlçe Milli Eğitim Müdürlükleri, okul raporlarının bir örneklerini 7 Temmuza kadar il Milli Eğitim Müdürlüğüne göndereceklerdir.
– Raporlar, İl Milli Eğitim Müdürlüğü Ar-Ge birimi tarafından il raporu haline dönüştürülecek, Milli Eğitim Komisyonları ve İl Danışma Kurulu Toplantılarında Aile Öğretmenliği Projesi’nin uygulama sonuçları değerlendirilecektir
– Değerlendirmeler neticesinde, Aile Öğretmenliği Projesi’nin uygulanmasında performans değerlendirme ölçütlerine göre öne çıkan Okul Yöneticileri ve Aile Öğretmenleri ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde ödüllendirilecektir.

10. PROJENİN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİNE AİT DEĞERLENDİRMELER

Projemizde uygulayıcı konumunda bulunan İl Milli Eğitim Müdürlüğü ve Okul Yönetimlerinin görevlerini titizlikle yerine getirmeleri; aile öğretmenlerinin özverili çalışmaları ve ailelerin ortaklığa gönüllü olmaları projenin başarısı için çok önemli destek noktalarıdır. Projenin sürdürülebilir olması:
a) Paydaşların görevlerini gönüllü ve özverili olarak yapmalarına
b) Proje çıktılarının başarı göstergelerine bağlıdır.
İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından proje kapsamında bir sonraki eğitim – öğretim döneminde yapılacak uygulamalar planlanırken, okullardan gelen raporlar göz önüne alınacak aksayan ve eksik yönler düzeltilecektir.
11. PROJENİN EKLERİ
ÇALIŞMA TAKVİMİ
EK – 1: ÖĞRENCİ TANIMA FORMU
EK – 2: AİLE ANKETİ
EK – 3/1: AİLE ZİYARET TAKVİMİ
EK – 3/2: EV ZİYARETİ MÜMKÜN OLMAYAN AİLELER FORMU
EK – 4: EV ZİYARETİNDE DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR
EK – 5: EV ZİYARET FORMU
EK – 6: AİLE ÖĞRETMENLİĞİ YIL SONU RAPORU

AİLE ÖĞRETMENLİĞİ PROJESİ(AÖP)’NE TEMEL OLUŞTURAN BİLİMSEL VERİLER

Ailenin Eğitim Sürecindeki Yeri ve Önemi

Aile, toplumun en küçük sosyal örgütü ve en etkili eğitim kurumudur. Hiçbir kurum çocuğun büyüme çağında gereksinim duyduğu sevgiyi, güveni, morali ve sıcak aile ortamını ona aile ocağı kadar veremez.

Çocuklar, ilk ve ortaöğretim yıllarında harcadıkları zamanın 3/4’ünü ailesi ile birlikte geçirmektedirler. Bu sebeple anne ve babalar çocuklarının okul dışında en fazla iletişim kurdukları öğretmenleri konumundadırlar.

İnsan kişiliğinin gelişim temelleri ailedeki eğitimle atılmaktadır. Bu da eğitsel kimliğin şekillenmesinde ailenin ne kadar etkili olduğu göstermektedir. Netice itibariyle aile, öğrencilerin akademik başarısını etkileyen en önemli çevre faktörüdür.

Aile Desteğinin Akademik Başarıya Etkisi

Akademik başarısı düşük olan öğrencileri, diğer öğrencilerden ayıran en önemli etken anne-baba desteği ve ilgi eksikliğidir. Eğitim açısından destekleyici bir yaklaşım içerisinde olan ailelerin çocuklarının okul başarısı daha yüksektir. Çocuğun çalışma ortamını düzenleyen, çocuğun başarısızlığı durumunda onu yüreklendiren ve okul ile yakın iş birliğine giren anne babaların çocuklarının akademik başarıları yükselmektedir. Ailelerin yanlış tutumu, ilgisizliği, baskısı, sevgisizliği ya da aşırı ilgisi gibi durumlar, öğrencileri ders çalışmaktan soğutmakta ve gerginlik duymalarına neden olmaktadır. Veli, öğrenci öğretmen ve yöneticilere yönelik yapılan bir anket çalışmasında, öğrencilerin başarısızlık nedenleri sorulmuş ve katılımcıların
– % 85’i öğrencilerin düzenli ve planlı ders çalışmaması,
– %77’si velilerin ilgisizliği ve bilgisizliği,
– % 75’i kolay sınıf geçme,
-%70’i çalışma şeklini bilememe,
-% 61’i uygunsuz çalışma ortamı,
-% 47’si öğretmen yetersizliği,
-% 45’i Sınav heyecanı, seçeneğini işaretlemişlerdir.

Yukarıdaki anket sonuçlarının ikinci ve beşinci maddeleri birlikte değerlendirildiğinde ailenin, öğrencinin başarısında en önemli etken olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.

Ailenin Eğitim Sürecine Katılımını Engelleyen Faktörler

Türkiye?de, anne ve babaların çocuklarının eğitimine hemen her aşamada katılmaları gerektiği konusunda yasal düzenlemeler yapılmıştır. Ancak, anne ve babalar bu sürece katılmak isteseler de bunu nasıl gerçekleştireceklerini bilemediklerinden bu sürecin dışında kalmaktadırlar. Bununla birlikte ailenin eğitim surecine katılımını engelleyen başka faktörler de vardır. Bunlar;

– Anne ya da babanın eğitim düzeyinin düşük olması.
– Anne-babalık yetileri ve çocuklarına sağladıkları destekler.
– Velilerin okula ve öğrenciye yeterli zamanı ayıramamaları.
– Velilerin çocukları hakkında olumsuz bilgi almaktan çekinmeleri.
– Velilerin çoğunlukla öğretmen ve yöneticilerle tanışma ihtiyacı duymamaları.
– Ailelerin okul etkinliklerine gösterdikleri ilgi.
– Öğretmenlerin aileler hakkındaki olumsuz varsayımları.
– Ailelerin sosyoekonomik durumları.
– Çocuklarla ilgili değerlendirmelerin sadece eğitimcilere bırakılması.
– Öğretmen ve anne-babanın aile katılımına ilişkin farklı beklentiler içerisinde olmaları.
– Veli toplantılarında, velilerin bir sınıfta toplanarak çocuklarının haylazlıklarını ya da başarısızlıklarını herkesin içinde dinlemek zorunda kalmaları.
– Ailenin katılımını artırmaya yönelik program ve politikaların oluşturulmaması.
– Ailelerin dışlanması.
– Veli toplantılarında okulun ihtiyaçları için velilerden para talep edilmesi.
– Aile-okul ortaklığına ilişkin düzenlemelerin yeterli olmaması.
– Yöneticilerin okul-aile iletişiminde ilgisiz, isteksiz ve yeterli bilgiye sahip olmamaları.
– Yönetici, öğretmen ve velilerin birbirlerini yeterince tanımamalarıdır.

Ailelerin Eğitim Sürecine Katılım Düzeyini Etkileyen Faktörler

Ailelerin sorunların çözümünde öğretmen iş birliğine başvurmaları sosyoekonomik düzeyleriyle birlikte artmaktadır. Eğitim düzeyi yüksek olan aileler, çocuklarının eğitimine daha çok katılımda bulunmuşlar, çocukların problem çözme durumlarında daha fazla destek sağlamışlar ve çocuklarından daha yüksek beklentiler içine girmişlerdir. Sosyoekonomik bakımdan iyi durumda olmayan ailelerle etkili bir iletişim kurulduğu takdirde bu ailelerin %94 oranında çocuklarının eğitimine ilgi duydukları görülmüştür. Ailelerin eğitime katılımıyla ilgili engellerin kaldırılması bu ailelerin okula olan ilgilerinin artmasını sağlamaktadır. Ayrıca çocukların akademik başarıları, ailelerinin eğitime katılımını arttırdığı da tespit edilmiştir.

Ailelerle Yapılan Çalışma Düzeyleri

Ailenin eğitim sürecine katılımı, her okulun ya da her öğretmenin yaratıcılığı ile geliştirilebilecek pek çok alternatif uygulamayı içermektedir. Bu katılımları iki ana başlık halinde inceleyebiliriz. Okul Merkezli Katılımlar; Konferans, seminer toplantı, kermes vb. etkinliklere katılma, okul idarecileri ve öğretmenlerle iletişim içinde olma, akademik etkinliklerde gönüllü olma ve okul aile birliği gibi organizasyonlara katılma. Ev Merkezli Katılımlar; Öğretmenlerin ev ziyaretleri ve ebeveynlerin çocukları ile evde yapabilecekleri etkinliklerdir.

Birinci düzey çalışmalar: Ailelere okula ve sınıfa ilişkin genel bilgiler verilmesini ve okul etkinliklerinin ailelere duyurulmasını kapsamaktadır. Bu etkinlikler ailelerin kendilerine ve okula güvenlerinin artmasına ve kendilerini okulla ilişkilerinde daha rahat hissetmelerine yardımcı olmaktadır. Bu düzey çalışmalar kapsamında; Haftalık bültenler, Açık sınıf (ailelerin belli aralıklarla sınıfa, okula davet edilerek programlar ve yapılanlara ilişkin bilgi verilmesi, karşılıklı etkileşim içine girilmesi), Okulun özel programlarına davet (tiyatro şöleni, sempozyum, seminer vb.).

İkinci düzey çalışmalar: Daha çok sınıf düzeyinde, öğretmen ve aile arasında yürütülen çalışmalardır. Eğitim programlarına ilişkin amaçların, programların, ailelerden beklentilerin paylaşıldığı çalışmaları kapsamaktadır. Öğretmenlerin aileleri bilgilendirmesinin yanı sıra ailelerden de evdeki gözlemlerini, izlenimlerini, çocuğun gelişimine ilişkin değerlendirmelerini öğretmenlerle paylaşmaları istenir. Bu düzey çalışmaları gerçekleştirmek için aşağıdaki etkinlikler planlanabilir. Aile-öğretmen toplantıları, ev ziyaretleri, sınıf gazeteleri, panolar, telefonla iletişim, iletişim defterleri, aylık eğitim programlarının ana hatlarıyla ailelere ulaştırılması, belli aralıklarla çocukların ve ailelerin gelişimlerine ve ihtiyaçlarına uygun bilgi ve broşürler hazırlama.

Üçüncü düzey çalışmalar: Ailelerin aktif katılımını ön plâna çıkaran çalışmalardır. Aileler sınıf içinde çeşitli çalışmalara aktif olarak katılırlar ve öğretmene bu yönde destek ve yardım sağlarlar. Aileler bu destekleri aşağıdaki biçimlerde verebilirler. Sınıfta çeşitli etkinliklerde gönüllü olma, panoların hazırlanmasında yardım sağlama (materyal ve bilgi düzeyinde), meslekî gelişim etkinliklerinde yer alma, çeşitli sınıf etkinlikleri ve gezilerinde yer alma, yardım sağlama.

Ülkemizdeki Eğitim – Öğretim Kurumlarındaki faaliyetlere ailelerin katılımı genellikle birinci düzey çalışmalar şeklinde yürütülmektedir.

Aile Katılımını Arttırmanın Yolları

Aile katılım programları problem oluştuğunda müdahale temelli değil, problem oluşmadan önce düzenlemeyi içermelidir. Bu noktada aile katılımı stratejilerinin bireyselleştirilmesi önem kazanmaktadır. Ailelerin ilgilerine ve yaşam deneyimlerine göre belirlenmiş bir ortaklık katılımı da arttıracaktır. Bunun sağlanması için ailelerin geçmiş yaşam öyküleri, tutumları ve ihtiyaçları konusunda bilgi toplanmalıdır. Eğitimciler için ailenin eğitim düzeyini, dilini, kültürünü ve koşullarını göz önünde bulundurmak önemli bir başlangıçtır. Böylece, aileler kendilerini okulun bir parçası olarak görebileceklerdir. Aile katılım programını geliştirirken, her aile ile görüşülerek gereksinimleri, hangi katılım alanını ya da tipini tercih ettikleri, uygun oldukları zamanları, çocuklarının eğitiminde hangi konulara ilgili oldukları gibi başlıkların yer aldığı bilgiler alınmalıdır.

Aileler, çocuklarına akademik anlamda yardımcı olamadıklarında eğitim sürecine katılımlarının yaralı olmadığını düşünmektedirler. Bu nedenle eğitim seminerlerindeki konular

ailelerin ihtiyaçlarına göre belirlenmelidir. Öğretmenler, ailelerle sıkça iletişim kurarak çocukların ihtiyaçları ve gelişimleri konusunda onları bilgilendirmeli ve programın amaçlarını anlatmalıdır. Bu uygulama ailelerin üstlendikleri rollerin önemini kavramalarını sağlayacak ve eğitim sürecine katılmalarını teşvik edecektir.
Aile katılımını arttırmanın en etkili yolu aile ziyaretleridir. Aile ziyaretleri, öğrencinin yaşadığı fiziki ortam ile ailenin sosyal, kültürel ve ekonomik yapısının çocuğun başarısını nasıl etkilediğini anlamak açısından önemlidir. Bu ziyaretler, öğretmenlerin öğrencilerini her yönü ile tanımasını sağlayacak ve öğrencilerin akademik başarılarını etkileyen sorunların çözümünü kolaylaştıracaktır

Kaynak ve sunum dosyası için tıklayınız.

Butür projeleri paylaşmanız halinde https://www.aktuelpdr.net olarak yayınlamaktan onur duyarız.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir