Otizm nedir? Nasıl anlaşılır?

YAYGIN GELİŞİMSEL BOZUKLUK

Yaygın Gelişim Bozukluk; tek bir bozukluk değil birden fazla bozukluğu içeren kategorinin genel adıdır.Bu bozukluklarda gözlenen belirtilerin etkileri bireyin yaşamında 3 temel  alana yayılmıştır, bu nedenle tanımda “yaygın” sözcüğü kullanılmaktadır.

  • Sosyal etkileşimde bozulma
  • Dil gelişimi ve iletişimde bozulma
  • Sınırlı ilgi alanı ve davranışların olması

YAYGIN GELİŞİMSEL BOZUKLUKLAR HANGİ BOZUKLUKLARI KAPSAR?

  • Otizm
  • Asperger Sendromu
  • Çocukluk Disintegratif Bozukluk
  • Rett Sendromu
  • Yaygın Gelişimsel Bozukluk- Hiçbir Sınıflamaya Girmeyen

OTİZM NEDİR?

Bireyin sosyal iletişimini, dil gelişimini ve dış dünyayı  algılamasını etkileyen nöro-gelişimsel bir bozukluktur.Otizmin belirtileri, 3 yaşından önce gözlenmeye başlar.

Otizm; 3 temel alanda bireyin yaşamını etkiler:

  • Sosyal Etkileşim
  • İletişim (Dil Gelişimi)
  • Sınırlı İlgi

Otizm tanısı alan çocuklar; her 3 alanda, değişik derecelerde sorun yaşarlar.

1.SOSYAL ETKİLEŞİM

  • Etrafındaki kişilerin farkında olmama
  • Sözel olmayan davranışlarda bozulma
  • Akranları ile gelişimine uygun ilişkiler kuramama ve sürdürememe
  • Sevinç, ilgi ve başarılarını diğer insanlarla paylaşamama
  • Tek başına kalmayı tercih etme
  • Basit sosyal oyunlara etkin biçimde katılamama
  • Sosyal kuralları anlamada zorluk
  • Başkalarının gereksinimlerinin ve sıkıntılarının farkında olmama
  1. DİL GELİŞİMİ VE İLETİŞİM
  • Konuşmada gecikme veya konuşmanın hiç olmaması
  • Basit şaka, mecaz ifade, soru ve emirleri anlayamama
  • Sözel iletişimi başlatma ve sürdürmede zorluklar
  • Şahıs zamirlerini karıştırma (ben ve sen)
  • Ekolalik konuşma
  • Tekrarlayıcı ve basmakalıp konuşma
  • Konuşmanın hızı, tonlaması ve ritminde bozukluk
  • Amaçsız konuşma, dili işlevsel olarak kullanmama
  1. SINIRLI VE YİNELEYİCİ DAVRANIŞ VE İLGİLER
  • Değişikliğe aşırı tepki
  • Aynılığın korunması için aşırı ısrar
  • Bazı eşyaların parçaları ile aşırı uğraşma
  • Çoğu zaman tek veya sınırlı bir ilgiye sahip olma
  • Sallanma, dönme, el çırpma gibi tekrarlayıcı beden hareketleri
  • Belirli nesneleri ısrarlı bir biçimde aynı şekilde kullanma
  • Hayal gücünün olmaması
  • Hayal gücü gerektiren oyunlar oynayamama
  • Dönen objelere ve bazı nesnelere aşırı bağlanma
  • Olağandışı beden duruşu (parmak ucunda yürüme gibi)

OTİZM TANISI EN ERKEN HANGİ YAŞTA KONABİLİR?

  • Ortalama tanı koyma yaşı 36 aydır.Ancak otizm belirtileri 18 aydan önce ortaya çıkar.
  • Bazı çocuklar 12-18 ay arası normal gelişim gösterirler, daha sonra gerilemeye başlarlar.
  • Otizm tanısı 18. ay ve daha önce konulabilir.Otizmin fiziksel bulguları olmadığı için, tanı koyma ve değerlendirme gözlem ve ölçeklerin verdikleri bilgilere dayalıdır.
  • Erken tanı için erken ipuçlarını bilmek ve gözlemlemek çok önemlidir.

AİLELER İÇİN DİĞER ÖNEMLİ İPUÇLARI

  • Konuşmanın gelişmemesi
  • Adı ile seslenildiğinde bakmama
  • Uygun zamanlarda göz kontağı kurmama
  • Oyuncak dışındaki eşyalarla ve aktivitelerle takıntılı uğraş,oyuncakla ilgilenmeme
  • Başbaş yapma gibi taklit ile öğrenilen sosyal davranışları göstermeme

OTİZMİN TEDAVİSİ

  • Otizm yaşam boyu süren bir bozukluktur.
  • Kesin tedavisi henüz bulunmamıştır.
  • Ancak erken tanı konması ve erken tedaviye başlanması, bireyin olumlu yönde gelişmesini, topluma uyum sağlamasını kolaylaştırır.
  • OTİZMİN ESAS TEDAVİSİ: ERKEN VE YOĞUN EĞİTİM

EĞİTİMDE TEMEL İLKELER

  • Ailenin de eğitime katılması
  • Bireyselleştirilmiş olması
  • Otistik çocuklara özgü bir program olması
  • Sistematik, planlı, yapılandırılmış bir eğitim olması
  • Yoğun ve sürekli olması
  • Çocuğun gelişim düzeyine uygun olması
  • Akranları ile bir arada olduğu bir sürecin olması

OTİZM ; EKSİKLİK DEĞİL, FARKLILIKTIR. FARKLILIKLARI BİRLİKTE FARK EDELİM.

Yaşam Kişisel Gelişim ve Danışmanlık Merkezi / Amasya

Psikolog Birce ARIKAN

Psikolog Cem KUTLUHAN



Bu yazıyı paylaşmak ister misiniz?

Yorumunuzu ve sorularınızı bizimle paylaşabilirsiniz