Meslek rehberliği konusunda nelere dikkat etmeliyiz? Neler yapılabilir?

Tercih dönemlerinde sık rastladığımız konulardan biri hangi mesleği ya da bölümü seçmenin daha iyi olacağı ve benzeri konulardaki sorulardır. Bu sorunun cevabının tercih dönemlerinde verilebileceği kanaatinde değilim.Tercih dönemi meslek rehberliği zamanı değil, düşündüğü-tasarladığı meslek(ler) arasında yapacağı seçimde teknik bir hata yapmasını önleme zamanıdır. Tercihlerde psikolojik danışmanın görevlendirildiği döneme bakıldığında bunun meslek seçimine yardımcı olması için değil, yeni sınav ve tercih sisteminden dolayı oluşan kafa karışıklıkları gidermek için yapıldığı görülecektir. Elbette tercih döneminde kısaca meslekler ve bölümler hakkında bilgiler verilebilir. Ancak meslek rehberliği çalışması bir tercih dönemine sığacak kadar basit değildir. Bu nedenle önemli bir çalışma olan meslek rehberliği tercih rehberliğinden çok öncesinden tamamlanması gerekmektedir.

Meslek rehberliği konusunda her yaş ve öğretim kademesinde kendine özgü farklı çalışmalar yapılmalıdır.

Özellikle bu çalışmaların okul öncesi eğitimle birlikte başlayarak bir sistemin kurulma gerekmektedir.

Meslek Rehberli Çerçevesinde bir iki madde önermek istiyorum. Elbette bu önerilerim yeterli olmayacağı gibi çoğunu siz zaten yapıyorsunuzdur. Sizde yorumlar bölümünde önerilerinizi yazarak konuyu zenginleştirebilir ve meslektaşlarımıza katkı yapabilirsiniz.

Genel çerçevede meslek rehberliği için yapılması gerekenler;

1. Öncelikle meslek rehberliği PDR alanının doğuşunda önemli yere sahip olduğunu düşünerek okullarımızda bu konuda çalışmaları programlamamız gerekir.

2. Meslek rehberliğinde önemli olan bireyin kendini tanıması önemlidir. Bu nedenle bireyin kendini tanıması yönündeki test, envanter uygulamalarına önem verilmelidir. Gerekirse bir kaç yıl sonra tekrar uygulanmalıdır.

3. Bireyi tanıma teknikleri uygulanmadan önce mesleki olgunluk için önemli kavramlar konusunda öğrenciler bilinçlendirilmelidir. (Gelecek, kariyer, meslek, üniversite, bölüm, fakülte, kişilik, değer, ilgi, yetenek vb. kavramlar) Bunlar yeterli düzeyde sağlanmadan tanıma araçlarından elde edilecek bilgiler verimli olmayacaktır.

4. Uygulanan bireyi tanıma teknikleri danışan ile özel olarak değerlendirilmelidir. Birey kendini birçok yönden tanımalıdır.

5. Kendini tanıma sürecinden danışanın kendinde olmayan, kendiyle çelişen durumlar tespit edilmeli ve not edilmelidir. Örneğin kendini çok girişken olduğunu zanneden biri aslında çekingen olduğunu fark etmesi meslek seçimini etkileyecektir. Meslek rehberliğinde en önemli sorun bireyin kendini tanımaması ya da bazı özelliklerini kabul etmek istemeyişidir.

6. Meslek seçimi konusunda sınıf için etkinliklere önem verilmelidir. (Bu madde geniş bir konu. Meslek etkinliği konusunda örnekleri zaman içinde aktuelpdr’de yayınlayabiliriz)

7. Meslek seçimin gelecek hayatı açısından ne kadar önemli olduğunu örnekler ile LİSE1 de tartışılmalıdır.

8. Meslekler ve üniversitedeki bölümlerin tanıtımı sistematik olarak yapılmalıdır. Üniversitelerin, liselerin kendine özgü imkanları hakkında psikolojik danışmanın elinde veriler olmalıdır. Yoksa bunları oluşturmaya çalışılmalıdır.

9. “Bu bilgiler zaten internette var” anlayışından psikolojik danışman uzak durmalıdır. Belki bir iki öğrenci kendi çabasıyla bilgilere ulaşsa dahi çoğunluk bu konuda kendine rehberlik yapılmadığı sürece gerekli çabayı göstermiyor.

10. Meslek seçimi ile akademik düzey arasındaki bağlantıya dikkat çekilmelidir. Bu çalışma özellikle ortaokul ve lise1 de yapılmalıdır. TIP isteyen bir öğrenci nasıl olsa yaparım anlayışı ile sayısal derslerinin düşük olmasının TIP hedefinin önünde engel olduğunun bilincine varması gerekir.

11. Meslek elemanları okula davet edilebileceği gibi eğitim kurumlarına ve çalışma ortamlarına öğrencilerin götürülmesi faydalı olacaktır.

Özkan Emiroğlu – Psikolojik Danışman

Meslektaşlarım https://www.facebook.com/ozkanemiroglu dan bizi takip edebilir.
instagram takibi için: https://www.instagram.com/aktuelpdr/
twitter takibi için: https://twitter.com/ozkanemiroglu


Bu yazıyı paylaşmak ister misiniz?

Yorumunuzu ve sorularınızı bizimle paylaşabilirsiniz