Çocuğunuzla birlikteyken dikkat edilecek 9 durum

Her çocuk, anne babasıyla birlikte yaratıcı, üretici çalışmalar yapma, birlikte yeni şeyler keşfetme ve oyun oynama zevkini yaşamak ister. Bu onun hakkı, bizim de sorumluluğumuzdur. Her aile bireyi çocuğunun potansiyelini ortaya koyması, kullanması ve kendini gerçekleştirmesi için uygun ortam ve koşulları hazırlama, onu teşvik etme, başarısını arttırma ve destekleme için potansiyel bir güce sahiptir. Ayrıca ailesi onun en güvendiği desteğidir; ama onun yerine onun her işini yapan ya da nasıl yapılması konusunda belli bir yolu dikte eden kişiler olmamalıdırlar. Birlikte yapılan etkinliklerde aktif olması gereken taraf çocuğunuzdur. O sizden yardım istemediği sürece yaptıklarına müdahale etmeyin. Gözlemleyin ve küçük çabalarını fark ettiğinizde cesaretlendirin.

Çocuk düşünebildiği kadarıyla, becerebildiği oranda aktif olma fırsatı bulmalıdır. “Birlikte hazırlayınız.” dendiğinde, esas olan çocuğunuzun faaliyette olmasıdır. “Birlikte düşününüz ve üzerinde sohbet ediniz.” dendiğinde onun deneyimleri, düşünceleri gündemde olmalıdır. İyi bir dinleyici olun. Mükemmel sonuçlar elde etmek adına ya da “Yapamıyor, yardımcı olayım.” düşüncesiyle müdahale ederseniz, çocuğun yalnızca izlemesine, seyirci kalmasına neden olursunuz. Oysa kendi düşünürse, kendisi yaparsa ve kendi uygularsa daha iyi öğrenir ve bu öğrenme kalıcı olur. İnsanı biricik yapan kendi kişisel deneyimleridir.

Çocuk, sorunları kendi kendine çözdüğünde daha iyi öğrenir ve bu şekilde ortaya çıkan haz duygusu dışarıdan verilen tüm ödüllerden daha kalıcıdır. Çocuk beyni sonsuz bir açlıkla yeni bilgiler arar.

  • Çocuğunuza gününüzü nasıl geçirdiğinizi, ilgisini çekebilecek olayları anlatarak onunla paylaşın. Sonra onun gününü nasıl geçirdiğini sorun ve önem göstererek dikkatli bir şekilde dinleyin. Okula gidiyorsa okulda yaptıklarıyla ilgili sohbet edilebilir. Böylece karşılıklı merak duyguları giderilirken, iletişimin artması, yaşananların hatırlanması için fırsat yaratılmış olur.
  • Birlikte yaşadığınız evde görev paylaşımı yaparak onun da bazı işleri başarabildiğini görebilirsiniz. Bunun için çocuklarınıza fırsat verin. Örneğin; Peçeteliğe kağıt mendilleri yerleştirebilir, çatal kaşıkları yerlerine yerleştirebilir, yıkanmış çorap çiftlerini eşleştirebilir, meyveleri yıkayıp tabağa yerleştirebilir, bezelye ayıklayabilir, fasülye, nohut gibi kuru gıdaları kavanozlarına ya da kutularına doldurabilir. İlk denemelerinde yardıma ihtiyacı olabilir. Bu ve benzeri işler el becerilerinin gelişimine katkıda bulunurken, sorumluluk alma, güven duygusunun gelişimi açışımdan da önem taşımaktadır.
  • Unutmamanız gereken şeyleri size hatırlatmasını istediğinizde onun belleğine güveniyorsunuz demektir. Bunu ona açıkça belli edebilirsiniz. Örneğin; Marketten başka ne alacaktık?, Eve gidince ne yapmam gerekiyordu? Gibi soruların yanı sıra, unutulmaması gereken bir şey olduğunda, “Bu konuda sana güveniyorum, bunu bana hatırlat olur mu?” gibi ifadeler kullanın. Söylediğinizi yaptığında teşekkür edin. Böylece kendine güveni gelişirken sorumluluğu da artacaktır.
  • Çocuğunuzun sorularını önemseyin. Soru sorduğu anlar öğrenmeye en açık olduğu anlardır. Bu yüzden yanıtları geçiştirmeyin. Soruları arasında yanıtını bilmediğiniz sorular olabilir. Birlikte araştırın.
  • Onunla birlikte zaman geçirmenin en önemli tarafı, süresinden çok, yaptığınız etkinliğin niteliğidir. Bütün gün aynı ortamda olup farklı uğraşlar içindeyseniz bu birlikte olduğunuz anlamına gelmez. Birlikte geçirdiğiniz saatler öncelikle eğlenceli, sonra eğitici ve öğretici olmalıdır. Beklentilerinizi çocuğunuzun potansiyeline göre ayarlayın. Onunla nitelikli zaman geçirmeyi sürdürdükçe bütün gelişim alanlarında mutlaka olumlu ilerlemeler kaydettiğini göreceksiniz.
  • Disiplin aile içerisinde denge ve düzenin oluşturulmasında önemli rol oynar. Ailelerin disiplin konusunda dikkat etmeleri gereken en önemli nokta etkili bir disiplin oluşturabilmenin ilk koşulunun ebeveyn ile çocuk arasında olumlu iletişimin sağlanması olduğudur.
  • Çocuğun olumlu davranışları edinebilmesi bir takım kurallar yolu ile olur. Çocuklar belirlenen kuralların gerekçelerini bilmek isterler. Kuralların sayısı sınırlı olmalı ve kesinlikle uygulanmalıdır. Kurallar mantıklı olmalı ve çocukların uyabileceği düzeyde olmalıdır. Gerek anne gerekse baba tarafından tutarlı bir şekilde uygulanmalıdır. Çocuğa kuralların belirlenmesinde söz hakkı verilmelidir.
  • Kayıtsız ve şartsız sevilmek her çocuğun hakkıdır. Onu sevdiğinizi sık sık dile getirin. Sevgiyle büyüyen bir çocuğun özgüveni daha yüksek olur.
  • Verdiğiniz sözleri mutlaka yerine getirin. Bu onun size olan güvenini arttırır.
  • Bir çocuk yetiştirirken sabırlı olmak ve karşınızdakinin bir çocuk olduğunun farkında olmak çok önemlidir. Sabırlı olabilmeniz için kendinize de zaman ayırmalı, yaşamdaki yerinizin ve beklentilerinizin daha fazla farkında olmalısınız.
Uzman Psikolojik Danışman Havva BAYAR


Bu yazıyı paylaşmak ister misiniz?

Yorumunuzu ve sorularınızı bizimle paylaşabilirsiniz